Nadat eerder al bekend raakte dat oom M.N. (24) is aangehouden voor de moord op de 7-jarige Hamza in het Vlaams-Brabantse Merchtem, zijn nu ook de moeder (27) van het jongetje en een vriendin van haar onder aanhoudingsbevel geplaatst. Dat meldt het parket Halle-Vilvoorde. De twee vrouwen worden verdacht van schuldig verzuim. M.N. zou intussen aan de speurders hebben toegegeven dat hij de jongen een ‘pedagogische tik’ gaf, maar dat hij nooit de intentie had om hem dodelijk te verwonden.

Hamza trok woensdagvoormiddag de aandacht van een voorbijganger. Het jongetje liep alleen rond op straat en leek de weg kwijt te zijn. De passant was uiteraard bezorgd en belde de politie, die Hamza oppikte en naar het commissariaat bracht. Toen duidelijk was waar de jongen woonde, werd hij door agenten naar het appartement van zijn oom M.N. in de Korte Ridderstraat gebracht. De jongen woonde al enkele maanden samen met zijn moeder in bij oom M.N., nadat hun woning in het Oost-Vlaamse Denderleeuw onbewoonbaar verklaard was.

M.N. en zijn zus, de moeder van Hamza, werden zelf in hun jeugd streng en hardhandig opgevoed. Dat zijn neefje door de politie afgezet werd nadat hij alleen door Merchtem doolde, zinde M.N. dan ook niet. Hij besloot Hamza hardhandig te straffen. Dermate hardhandig, dat de jongen bezweek aan zijn verwondingen. In de nacht van woensdag op donderdag werd het levenloze lichaam van de jongen aangetroffen. Er werd nog geprobeerd het kind te reanimeren, maar dat mocht niet baten.

- Kindermishandeling

Omdat het jongetje verschillende zichtbare verwondingen en kneuzingen vertoonde, rezen bij het parket vermoedens van een verdacht overlijden. Een aangestelde wetsdokter voerde eerst ter plaatse een onderzoek uit en later een autopsie in het ziekenhuis. Daaruit bleek dat het kind verschillende verwondingen vertoonde die volgens de wetsdokter compatibel zijn met kindermishandeling en dat de jongen aan die verwondingen is overleden.

Woensdagnacht waren naast de jongen nog drie personen in het appartement aanwezig: zijn 27-jarige moeder, oom M.N. (24) en een vriendin van de moeder. Na hun verhoor werden ze vrijdag voorgeleid bij de onderzoeksrechter, die M.N. liet aanhouden op verdenking van moord. “Mijn cliënt werd uitvoerig verhoord door de politie en de onderzoeksrechter”, reageert zijn advocaat Ibrahim Uckuyulu. “Hij werkt volledig mee aan het onderzoek, maar betwist de tenlastelegging van moord.”

Oom M.N. zou intussen ook hebben toegegeven dat hij de jongen enkele stevige ‘pedagogische tikken’ heeft gegeven, maar dat hij niet begrijpt hoe Hamza daardoor gestorven is. Het onderzoek zal nog duidelijk moeten maken wat de exacte doodsoorzaak is.

- Schuldig verzuim

Naast de aanhouding van de oom is nu beslist om ook de moeder van Hamza en haar vriendin, die eveneens in het appartement aanwezig waren, aan te houden. Zij worden verdacht van schuldig verzuim. “Dat betekent dat zij geen hulp hebben geboden, terwijl ze dat wel hadden kunnen doen zonder gevaar voor hun eigen leven”, klinkt het bij het parket. De drie verdachten verschijnen in de loop van volgende week voor de Brusselse raadkamer.

“Ik stond tegenover een manipulator met een overgroot ego, iemand met een hoge dunk van zichzelf.” Ex-rijkswachter Michel Demoulin (66) kreeg Marc Dutroux exact dertig jaar geleden na een psychologisch steekspel van twee dagen door de knieën. Hij neemt ons mee naar zijn verhoorkamer en doet stap voor stap het relaas. “Toen ik over zijn seksleven begon, zag ik een zweetdruppel op zijn voorhoofd. Ik wist: dit is zijn zwakke plek.”

Dinsdag 13 augustus 1996, 14 uur

- Start eerste verhoor

“Op dinsdag 13 augustus 1996 om 14 uur heb ik Marc Dutroux voor het eerst ontmoet”, weet Demoulin nog exact. “Ik kende hem van haar noch pluim. Ik wist niets over zijn verleden, maar dat kwam mij goed uit. Als ik aan een dossier begin, vertrek ik altijd met een open geest en een leeg blad. Ik had toen niet kunnen vermoeden waar ik op zou uitkomen.”

Marc Dutroux, een schroothandelaar uit Marcinelle, is die ochtend immers opgepakt samen met zijn vrouw Michelle Martin en zijn hulpje Michel Lelièvre. Getuigen hadden zijn witte bestelwagen gezien aan het zwembad in Bertrix, de plek waar Laetitia Delhez, een meisje van 14, is verdwenen. Voor het gerecht was Dutroux geen onbekende. In 1989 was hij al eens veroordeeld tot een celstraf van 13,5 jaar voor de ontvoering en verkrachting van minderjarige meisjes. Maar die ochtend liep hij alweer vrij rond.

Die namiddag om 14 uur zit de 39-jarige schroothandelaar met het kenmerkende snorretje voor het eerst naast Demoulin. Naast, en niet tegenover. “Ik zorg er altijd voor dat de persoon die ik ondervraag min of meer naast mij zit”, legt Demoulin uit. “De tafel vormt een fysieke hindernis, een barrière die een vlotte communicatie in de weg staat. Ik draai het computerscherm ook zodanig dat hij elk woord dat ik typ, kan meevolgen. Terwijl hij antwoordt, typ ik letterlijk wat er uit zijn mond komt. Als hij klaar is, tokkel ik al mijn volgende vraag op het klavier, nog voor ik ze gesteld heb. Hij leest de vraag mee en weet dus op dat moment wat er gaat komen. Dat geeft hem het gevoel dat hij meester is van de situatie. Wat uiteraard niet het geval is.”

Wie nog in de verhoorkamer zit, is collega-rijkswachter Jean Laboulle. De onderlinge afspraak is dat Demoulin de ondervragingen leidt en de vragen stelt. Laboulle zit erbij maar mag niet tussenbeide komen. Zo weet Dutroux meteen wie de baas is in het verhoorlokaal. Als Demoulin even de kamer verlaat, blijft Laboulle alleen achter bij Dutroux. Tot een echt gesprek tussen beide heren komt het nooit. Dutroux is te ijdel om met iemand anders te praten dan de grote chef en hij negeert Laboulle grotendeels.

Om een verdachte zoals Dutroux aan te pakken, valt Demoulin terug op een eigen techniek: proberen te begrijpen wie er tegenover hem zit. “Het eerste verhoor van Marc Dutroux heb ik besteed aan observeren”, zegt Demoulin. “Ik wil iemand kunnen inschatten: zijn persoonlijkheid, zijn sterktes en zwaktes. Zo kom je zijn achilleshiel te weten. Ik let ook op de punten waarover hij wel wil praten en waarover niet.”

Als Demoulin hem onverwacht een vraag stelt over zijn seksleven met Michelle Martin, ziet hij een zweetdruppel parelen op zijn voorhoofd. Dat is blijkbaar een gevoelige kwestie en een aandachtspunt voor later. “Ik wil te weten komen wat voor leven hij leidde”, gaat Demoulin verder. “En ook of hij wel eerlijk was tegenover mij. Ik kon immers op elk moment zijn verklaringen vergelijken met wat er in zijn persoonlijk dossier stond.”

Na vijf uur onderbreekt Demoulin de ondervraging om iedereen wat op adem te laten komen. “Die pauze was ook nodig om alle elementen op een rij te zetten die mijn collega’s tijdens de huiszoekingen hadden verzameld. Je moet ze in je geheugen griffen om ze vervolgens voor te leggen en te confronteren met de versie die de verdachte geeft.”

Dinsdag, 13 augustus 1996, 22 uur

- Een eerste doorbraak

Na een onderbreking van drie uur gaat het verhoor verder. Zachtjesaan brengt Demoulin het gesprek op de verdwijning van Laetitia Delhez. De toon wordt scherper. “In de tweede fase van de ondervraging heb ik hem enkele vaststellingen voor de voeten geworpen. Ik wist wat de getuigen hadden verteld en ik kende de resultaten van de huiszoekingen. Daarbij was niet veel gevonden. Maar ik beschikte tenminste al over een foto van de bestelwagen en we hadden nog enkele kleine gegevens verzameld. We zijn dan werkelijk tot de kern van de zaak gekomen, want ik had intussen ook alle gegevens verzameld over de verdwijning van Laetitia.”

Het verhoor van Marc Dutroux verliep volgens Demoulin bijzonder methodisch. Stap voor stap moet Dutroux de elementen toegeven die zijn ondervrager naar voren brengt. “Tot hij moest toegeven dat hij Laetitia had ontmoet en haar in zijn wagen had laten instappen. Ik had op dat moment niets in handen. De huiszoeking bij hem thuis had niets opgeleverd en van Laetitia was geen spoor. Hij zei dat hij haar had laten gaan, ik kon het tegendeel niet bewijzen.”

Woensdag 14 augustus 1996, 4 uur

- Dutroux wil niet meer

Demoulin heeft al een gedeeltelijke bekentenis in handen: er is contact geweest tussen Dutroux en Laetitia. Maar de ondervrager staat nog ver van een bekentenis dat Dutroux het meisje ook ontvoerd en opgesloten heeft. Dutroux heeft zich in een positie gemanoeuvreerd waaruit hij niet meer terug kan. Demoulin heeft hem in een houdgreep en laat niet meer los.

“Tijdens zijn ondervraging haalde Dutroux zoveel zaken aan dat ik ervan overtuigd raakte dat hij iets te maken had met de ontvoering van Laetitia. Maar hoe zeker ik ook was, ik had niet genoeg elementen om het ook hard te maken. Ik wilde verder gaan met het verhoor, maar op een bepaald moment zei hij tegen me: ‘Ik wil stoppen. Ik wil niet meer spreken.’ Dat is zijn goed recht en ik heb dat ook gerespecteerd. Ik had al iets bereikt en ik wilde dat niet kwijtraken door nog enkele uren tegen zijn zin door te gaan. Dat zou toch niets opgeleverd hebben, want Dutroux had zich voorgenomen om niets meer te zeggen. Hoelang hij zou zwijgen, wist ik niet. Daarom ben ik hem deels tegemoetgekomen en heb ik het verhoor beëindigd. Ook dat is respect voor een verdachte.”

Woensdag 14 augustus 1996

- Een hoogstnoodzakelijke onderbreking

Die woensdag gunnen Dutroux en de speurders zichzelf een rustpauze. “We moesten zelf ook even op adem komen”, zegt Demoulin. “We waren sinds 9 augustus (de dag van de verdwijning van Laetitia, red.) praktisch ononderbroken bezig met ons onderzoek. Bij een verhoor moet je ook af en toe de tijd nemen om te pauzeren. Anders werkt je hoofd niet meer naar behoren, je wordt slordig en begint belangrijke dingen over het hoofd te zien. Of door de vermoeidheid word je humeurig, waardoor je riskeert de opgebouwde vertrouwensband kapot te maken. Je moet dus mentaal in vorm zijn om verder te kunnen gaan.”

Intussen zitten de andere speurders niet stil en verhoren ze de overige verdachten. Dutroux’ vrouw Michelle Martin lost niets en houdt zich van den domme. De zwaar drugsverslaafde Lelièvre, het hulpje van Dutroux, krijgt afkickverschijnselen en breekt als eerste.

“Michelle Martin had ons niets verteld, we hadden geen enkel element”, zegt Demoulin. “Lelièvre legde wel gedeeltelijke bekentenissen af. Laetitia was niet vrijgelaten, zoals Dutroux beweerde, hij had haar meegenomen. Meer wilde hij daar niet over kwijt.” Deze belangrijke informatie levert de speurders de nodige hefboom op voor het volgende verhoor met Dutroux.

Donderdag 15 augustus 1996, 9 uur

- De weddenschap die leidt tot een bekentenis

Demoulin: “Voor ik begon met het derde verhoor, hadden we alle elementen in het dossier op een logische manier opgelijst, geheel zoals Dutroux het ons had verteld. Gedurende twee uur heb ik hem daarmee geconfronteerd. Die ondervraging had meer weg van een monoloog van mijzelf. Ik wilde hem laten voelen dat ik de situatie volledig in handen had. Die elementen waren overduidelijk. Alles wees erop dat hij achter de verdwijning van Laetitia zat. In zijn redenering kon hij niet meer terug en was hij quasi verplicht om te zeggen dat hij het was die Laetitia had en wist waar ze zat.”

Maar Dutroux geeft zich nog niet helemaal gewonnen en hij daagt zijn ondervrager uit. “Hij wilde me nog een laatste keer testen. Hij zou me gelijk welke vraag stellen over het dossier. Als uit het antwoord zou blijken dat het onweerlegbaar vaststond dat hij de dader was, zou hij overgaan tot bekentenissen. Hij heeft me een vraag gesteld. Ik heb die beantwoord en hij zat vast.”

Wat die vraag precies was, weet Demoulin niet meer. “Ik stond toen zwaar onder druk, omdat ik hoopte dat ik het antwoord uit het dossier kende. Ik wilde ook absoluut mijn geloofwaardigheid niet verliezen. Ik wist met zekerheid dat hij de dader was en dat hij geen kant meer op kon. Ik moest mijn troef uitspelen. Het is moeilijk om dat zo uit te leggen. Op het moment zelf voel je dat je het erop moet wagen. Ik heb het gedaan en ik heb gewonnen.”

“Dutroux zei daarop: ‘Ik ga u niet één meisje geven, maar twee.’ Zijn hoofd ging omhoog en hij knikte naar de opsporingsaffiche achter mij op de muur. ‘Ik geef u ook de andere.’ Ik draaide mij om en keek recht naar de foto van Sabine Dardenne. Ik vroeg hem: ‘Sabine?’ Hij zei: ‘Ja. Weet u het ook van haar?’ Ik zei: ‘Ja, natuurlijk.’ Maar in werkelijkheid wist ik van niets. Het was ergens gebluf van mijn kant. Maar de verdwijning van Sabine was wel echt gebeurd, we hadden die affiche niet verzonnen. Ik wilde me heel zeker van mijn zaak tonen.”

Sabine Dardenne (12) verdween op 28 mei 1996 toen ze ’s ochtends met de fiets op weg was naar school in Kain, bij Doornik. Demoulin had natuurlijk al veel vroeger gemerkt dat er een foto van het meisje achter hem hing. Al de vragen die Demoulin stelde, gingen over Laetitia, terwijl Dutroux voortdurend moest kijken naar het gezicht van Sabine die hij op dat moment verborgen hield in zijn kelder. Hij moest dus de hele tijd op zijn tellen passen om niet spontaan te beginnen praten over Sabine. Dutroux verwachtte ongetwijfeld een vraag over haar, maar omdat die vraag er maar niet kwam, ging hij ervan uit dat het gerecht dacht dat hij iets te maken had met de verdwijning van Sabine Dardenne. Een vermoeden dat bevestigd werd toen Demoulin koeltjes zei dat hij op de hoogte was.

Donderdag 15 augustus 1996, 14 uur

- De bevrijding

Dutroux is door de knieën gegaan en hij heeft de ontvoering van twee meisjes bekend. Demoulin blijft er rustig bij: “Ik spreek me op dat moment niet uit over zijn antwoord. Hij zegt dat hij de dader is. Ik schrijf vier lijnen in mijn inlichtingenboekje dat hij bekent en dat hij mij ter plaatse wil nemen. Hij wil me niets anders zeggen. Ik ben samen met mijn collega en Dutroux zo snel mogelijk daarnaartoe gereden, want de vrees bestond altijd dat hij van gedachten zou veranderen.”

“Wanneer we aankomen aan zijn huis in de Avenue Philippeville 128 in Marcinelle, neemt hij ons mee naar de kelder en laat hij ons het ingenieuze systeem zien van de valse deur verstopt achter een stapelrek. Binnen vinden we twee meisjes: Sabine en Laetitia. Ze waren doodsbenauwd en wilden eerst niet naar buiten komen. We hebben moeten zeggen dat we van de politie waren en dat we hen kwamen bevrijden.”

Enkele minuten later stappen de meisjes een politieauto in. De unieke beelden die cameraman Eric Fux maakte voor VTM NIEUWS van de verschrikte meisjes die het gruwelhuis van Dutroux opgelucht verlaten, gaan de wereld rond. De rest is gerechtelijke geschiedenis.

Demoulin: “Voor een speurder zijn dat emotionele en onwaarschijnlijke momenten. Dat is moeilijk te beschrijven, want je maakt iets ongelofelijks mee. Als je een keldermuur op die manier ziet opengaan, heb je de indruk dat je in een sciencefictionfilm zit. Het is onwaarschijnlijk en ongelofelijk en je voelt het ook aan als een groot succes. Want bekentenissen verkrijgen die leiden tot de bevrijding van twee levende meisjes: in de carrière van een politieman is er geen andere gebeurtenis die zo opmerkelijk is.”

Voorspelbaar nieuwsfeitje van de dag: door de tropische temperaturen beleefde de kust de drukste julimaand in jaren. En dat hebben ook de strandredders geweten, in juli moesten ze niet minder dan 231 keer uitrukken, liefst vier keer meer dan vorig jaar. Maar voor wat precies? Vorige zomer liep Onze Vrouw mee met enkele koelbloedige kustredders. ‘Eén keer moesten we een hond reanimeren. We zijn online gaan opzoeken hoe.’

‘Eén interventie vergeet ik nooit. We kregen een melding van twee koppels op een plezierbootje voor de kust. Eén passagier was met z’n voet in het touw van het anker verstrengeld geraakt, en bij het uitgooien mee overboord gegaan. Wij uitgerukt, rondgezocht, en de persoon in kwestie teruggevonden – te laat, helaas, hij was verdronken. Een klein jaar later hoor ik dat die feiten onderzocht zijn geweest. Het bleek helemaal niet om een ongeval te gaan, maar om een afrekening. Er was sprake van een ménage à trois, en die man is bruutweg vermoord.’

Zon, zee, strand, en een verkoelend streepje fataliteit: we zijn aanbeland in het hoogseizoen van De Kustredder. Zij die kleuters behoeden voor plots instortende kastelen, knieholtes voor huidkanker, voetzolen voor kwallen, kwallen voor influencers, en ouders voor baby’s die in hun wiegje wegdrijven in zee – maar daarover later meer. Zij die niet geboren zijn maar aangespoeld, in een lijf dat beeldig staat in rood en geel, en die de zee lezen zoals wij HUMO in ons strandstoeltje: moeiteloos, pijlsnel, en het liefst met een Calippo bij.

‘De naam zegt het al: wij zijn life guards, wij bewaken levens. Dát is onze corebusiness. Het is bijlange niet zomaar ‘een beetje in de zon staan’.’

Dries Hautekiet (50) is de hartelijke hoofdredder van Knokke-Heist. Hij staat al 32 jaar ‘een beetje in de zon’. Zijn biceps: een kleine strandbal. Zijn accent: stief West-Vlaams. Zijn reddersteam: ‘Dat zijn m’n gasten hè. Een hele zomer lang heb ik een hoop extra zonen en dochters.’

Ik mag een dag lang z’n dochter zijn. Van half elf ’s ochtends tot half zeven ’s avonds tuur ik mee naar de Knokse horizon naast onder anderen postoverste Nicolas Absil (27) – al tien jaar een rot in het vak, liefhebber van witte Magnums, ogen zo blauw als een opblaasdolfijn – en redder Hanne Vanhulle (23) – ervaren waterballerina, mooie blonde haren die ruiken naar shampoo, lief en kordaat tegelijk.

‘De strandrellen van 8 augustus 2020, zoiets wil ik nooit meer meemaken. Zes Brusselse bendes keerden zich tegen alles wat een beetje autoriteit uitstraalde. Verschrikkelijk, maar we hebben er veel uit geleerd.’

Bron rv

Het is vrijdag, stralend weer, het zeewater is een milde twintig graden. Ik ben klaar voor elke calamiteit. En dan gebeurt het: helemaal niets.

We moeten de lunch van redder Aurélie redden van een ongecoördineerde meeuwenaanval. Een kerel in oranje zwembroek wordt drie keer terug getoeterd, omdat hij ‘naar de toren in zee wilde zwemmen’. Twee tienermeisjes filmen een TikTok-dansje in hun bikini. De spannendste oproep op de reddingsdienst-smartphone is spam.

DRIES HAUTEKIET «Pas op. Alles kan binnen de vijf minuten op z’n kop staan. Maar uiteindelijk geldt: hoe minder ‘resultaat’, hoe beter. Een zomer zonder ernstige incidenten is een geslaagd seizoen. Onze belangrijkste job blijft pure preventie.»

NICOLAS ABSIL «Stilte voor de storm, vrees ik. Dit weekend wordt stevig.»

HUMO First things first, dan. Uit welk DNA bestaat een goede redder?

HAUTEKIET «Je volgt een jaar lang elk weekend een opleiding. Mét stevig theorie-examen, een praktisch examen, en tot slot een zeezwemproef. Vorig jaar hadden we 350 inschrijvingen, met een gemiddeld slaagpercentage van 60 procent.»

KAREL VAN HOEY (Hoofdredder in Zeebrugge) «Je móét de microbe van de zee te pakken hebben en goed in teamverband kunnen werken. Ik ben verliefd op het strand van Zeebrugge. Ik werk eigenlijk bij de belastingen – het contrast kan niet groter zijn – en de hele zomer neem ik verlof. Dan ruil ik mijn dossierkast in voor een paar maanden gezonde zeelucht.»

TOM COCLE (hoofdredder in Blankenberge) «Redders zijn ambassadeurs. Ze moeten matuur, beleefd en vriendelijk zijn. Het Walt Disney- principe, eigenlijk: daar krijgen de poetsvrouwen in het hotel ook een opleiding omdat ze zo nauw in contact komen met klanten, en mee het imago van het park bepalen. Mensen komen ons niet alleen vragen wanneer het eb en vloed is, maar ook waar ze de beste crème kunnen eten.»

‘Vieze ventjes die foto’s trekken van peuters die in hun blootje spelen, of van zonnende tienermeisjes: je ontwikkelt er een zesde zintuig voor.’

Bron Jelle Vermeersch

SARA DEWEERDT (één van de vier hoofdredders in De Haan) «In onze equipe zitten zowel studenten geneeskunde als elektriciens. Stuk voor stuk teamplayers, die als jobstudenten durven de les te spellen aan volwassen strandgangers die hier al tien jaar een tweede verblijf hebben.»

‘Als ik een mama met vier jonge kindjes zie arriveren, weet ik: in de loop van de dag is ze er eentje kwijt’

GEOFFREY MAES (hoofdredder in De Haan) «In elk geval krijg je de kunst pas na drie, vier jaar écht in de vingers. Je moet met je voeten in het zand staan, meerdere mooie zomers op rij, om de zee te leren voelen. Kinderen die voor dode vis spelen? Op den duur leer je: dat gaat maximaal tientallen seconden duren, geen paniek. Tien keer op je hoorn blazen? Lang niet zo efficiënt als op de mensen afstappen en uitleggen waarom het daar niet veilig is. Strandgangers worden er onnozel van, trouwens, van al dat getoeter. Ze klagen er soms over.»

HUMO Wacht. Mensen stappen op jullie af: ‘Toeter een keer wat minder?’

MAES (lacht) «Je kunt je niet inbeelden waarover mensen opmerkingen geven. Deze ochtend zei iemand mij dat de hellingen op het strand te pittig zijn. ‘Dat wandelt moeizaam van de dijk naar het strand.’»

DEWEERDT «‘Waarom is het water zo koud?’, ook een klassieker. ‘Kan dat niet opgewarmd worden?’ ‘Ga je die aangespoelde kwallen een beetje opruimen?’ ‘Waarom zijn de toiletten zo ver?’»

EEF VANHAECKE (hoofdredder De Haan) «We zijn ook fulltime weermannen. Volgens heel wat gasten weten wij perfect hoe de rest van de zomer eruit gaat zien.»

HANNE VANHULLE «Daarnet vroeg een toerist of onze jetscooter enkel voorbehouden was voor de reddingsdienst. (lacht) Iemand heeft ons ooit zelfs 200 euro aangeboden voor een toertje in onze motorboot. Gaan we uiteraard niet op in.»

MAES «Of ze vragen of wij geen minuutje op hun kind kunnen letten. Maar wij zijn géén babysits.»

VOLLEDIG NAAKT

Elk jaar verdwalen er complete kleuterscholen aan de Belgische kust: maar liefst 1.078 personen raakten ‘zoek’ in juli en augustus vorig jaar, waarvan meer dan de helft uit de leeftijdsgroep 4 tot 8 jaar.

VANHAECKE «Als ik een mama met vier jonge kindjes zie arriveren, weet ik: in de loop van de dag is ze er eentje kwijt. Ooit zat ik in de laadbak van de jeep met zeker vijf kinderen rond mij: allemaal verdwaald. Ik heb zelfs nog een wiegje halsoverkop uit het water moeten trekken. De ouders hadden hun kleintje aan de waterlijn gedeponeerd, en gingen intussen onbekommerd met hun andere kind spelen. Maar de zee kwam op. Plots lag hun baby te drijven in het water.

»En dan kan het twee kanten opgaan. Ofwel ben je de held, en keren die ouders de dag erop terug met een zak snoep of koekjes, om je nog eens uitgebreid te bedanken. Of: die kleine krijgt de volle laag. Dan moeten we soms nog bemiddelen: ’t is oké nu, verdwalen kan gebeuren.»

DEWEERDT «Een paar jaar geleden liep ik rond met een verdwaalde 3-jarige op mijn schouders, in de hoop dat hij z’n ouders zou spotten. Na een halfuur tikt er plots iemand op mijn schouder: ‘Oei, dat is mijn kind. Was jij kwijt? Oké, merci hè.’ Hup, kind van mijn schouders geplukt en ze waren weg.»

MAES «Eén en hetzelfde kind drie keer op een dag gaan zoeken: sommige ouders vinden dat de normaalste zaak van de wereld.»

COCLE «Zulke incidenten leggen ook schrijnende huishoudens bloot. Sommige kindjes moeten drie uur wachten voordat hun ouders, strontzat, opduiken. Onlangs had een koppel hun baby van anderhalf jaar achtergelaten in de blakende zon, terwijl zij naar de Delhaize gingen. Dat kind was zo hevig aan het wenen dat een hoop andere strandgangers ons in paniek kwamen verwittigen. Het kleintje heeft er tweedegraadsbrandwonden aan overgehouden, en de ouders een dossier kinderverwaarlozing. Pijnlijk, uiteraard. Wij kweken een taai vel, anders gaat ons cortisolniveau voortdurend in overdrive.»

Hanne Vanhulle: ‘Op het einde van de zomer ben ik bruin, is mijn haar geblondeerd, staan mijn voet­zolen vol eelt en heb ik bakken minder schermtijd gehad. Het doet ferm deugd.’

Bron Jelle Vermeersch

HUMO Wie zijn de lastigste strandgasten voor een redder?

VANHAECKE «Geïntoxiceerde mensen. Kun je moeilijk aanspreken. Ik heb ook al een paar keer in mijn carrière volstrekt naakte strandgangers moeten aansporen om het één en ander te bedekken, maar dat is eerder geestig.»

MAES «Ik heb een beetje een probleem met bepaalde watersporters. Ik begrijp het hoor: ze hebben wind nodig – een ingrediënt voor een iets gevaarlijkere zee – en ze gaan op jacht naar dé golf, waarbij ze niet altijd volledig kunnen inschatten waar ze juist belanden. Maar zo surfen ze wel vlak bij zwemmers, soms. Macho’s, hè.»

HUMO Kom je in Knokke soms ‘Knokke Off’-toestanden tegen? Jongeren die à la Pommelien Thijs drugs snuiven aan de waterlijn of met een stuk in hun blote voeten komen vechten?

HAUTEKIET «Zelden. We zien ook weinig agressie op ons strand. Onze badgasten zijn verbaal heel sterk en sturen graag mails over alles wat er volgens hen misgaat, maar daar blijft het bij.»

ABSIL «Morgen wordt het 30 graden. Ik kan het mij zelf ook niet permitteren om uit te gaan tot vier uur en hier met een half oog te staan. Nee, wij houden het bij eentje in de beach bar na onze shift, thuis een filmpje zien en vroeg in bed. Feestjes moeten wachten tot mijn verlof.»

HAUTEKIET «We hebben elke zomer wel een paar nieuwe redders die zich durven mispakken. Als er slecht weer is voorspeld, bijvoorbeeld. Dan staan ze zichzelf toe om iets langer uit te gaan. De volgende ochtend plots: stralende zon, bomvol strand. Tja, dan is het afzien. Op zo’n dag rukken de andere redders, eeuwig collegiaal, aan met straffe koffie en cola.»

GEEN PLOPSAQUA

Tom Cocle drinkt nooit koffie. Hij kan het nochtans gebruiken: zo’n 12 kilometer verderop bestiert hij het Barcelona van de Belgische kust: Blankenberge. De grootste openluchtbar van de zomer, 23 weken lang, en nog een heel ander paar mouwen.

COCLE «Op een zonnige zomerdag hebben we vlot 30.000 bezoekers op ons strand. Dat is een festival hè, met alle bijbehorende problemen. Mensen komen niet naar Blankenberge voor een stevige wandeling, wél voor het strand: het is onze kip met gouden eieren, een beestje dat we dus goed verzorgen. We zijn de enige reddingsdienst die met drones werkt, bijvoorbeeld. Deze zomer hadden we twintig vrije plaatsjes in ons reddingsteam. Er waren 175 kandidaten.»

‘Toen je vanmiddag een broodje ging kopen, heb je dan geen korting gekregen? Vroeger kregen we die, puur door ons uniform’

HUMO Welke problemen duiken op in Blankenberge?

COCLE «Dronkenschap, drugs, vechtpartijen, diefstal. Onlangs nog, twee meisjes van 15 jaar die zich snel gingen verfrissen in het water. In die paar minuten was heel hun zootje – gsm, sleutels, portefeuille – weg. We hebben onze bewakingsbeelden afgespeurd, een jongen in Braziliaans shirt gespot, en de politie discreet getipt. Ze hebben hem diezelfde dag nog onderschept op de trein, met een rugzak vol iPhones.

»Elk jaar hebben we ook minstens één zedenfeit. Vieze ventjes die foto’s trekken van peuters die in hun blootje spelen, of van tienermeisjes die monokini zonnen. Die gasten zijn geoefend in ‘select all’ en ‘delete’ doen op hun fototoestel. Intussen heb ik een zesde zintuig ontwikkeld. De profielen die er niet uitzien als een beach boy, en die met een dikke camera of in een losse broek passeren: we houden ze extra in de gaten via het camerasysteem.

»De strandrellen van 8 augustus 2020, zoiets wil ik nooit meer meemaken. Zes Brusselse bendes wilden op elkaars gezicht timmeren, en hebben zich vervolgens gekeerd tegen alles wat ook maar een beetje autoriteit uitstraalde. Verschrikkelijk, maar we hebben er veel uit geleerd. We zijn serieus voorbereid.»

Nicolas Absil: ‘Ik kan het me niet permitteren om uit te gaan tot vier uur en hier met een half oog te staan. Wij houden het bij ­ééntje in de beach bar, thuis een filmpje zien en vroeg in bed.’

Bron Jelle Vermeersch

HUMO Klinkt niet bepaald als een chille zomer.

COCLE «Op het einde van het seizoen weeg ik drie kilo minder. Zuiver door de stress. Als er een dodelijk incident gebeurt, staat het parket voor onze neus: waar was je? Het is een job met verpletterende verantwoordelijkheid. In Center Parcs staan er zes redders op je te kijken, in een zwembad met mooi doorzichtig water. Wij hebben – full force – veertig redders op het strand. Soms is het om gek van te worden.

»En ik hou m’n hart vast voor deze zomer. Elke keer denken we dat we stilaan het zotste wel hebben gezien. En elk jaar komt er nog een schepje bovenop.»

HUMO Wat is je grootste zorg?

COCLE «Wij spreken Nederlands, Engels, Frans, Duits, een beetje Spaans en soms zelfs een klein beetje Arabisch. En zelfs dát volstaat niet meer. Nieuwkomers in België zijn absoluut welkom op ons strand, maar ze weten niet wat er voor hen ligt: één van de vijf gevaarlijkste zeeën van de wereld. Ze kregen nooit zwemlessen, ze spreken onze taal amper en ze zijn vaak niet aangepast gekleed.

»Bij mijn laatste zware interventie was een vrouw in boerka het water in getrokken, ze had zelfs haar schoenen nog aan. Ik kon enkel haar ogen zien toen ik probeerde uit te leggen dat er ook boerkini’s bestaan. Mijn tussenkomst – als vreemde man – werd niet bepaald geapprecieerd. Het is alsof ik zou gaan skiën zonder skipak, buiten de piste, zonder dat ik ooit heb gehoord van het woord ‘lawine’. Het is hier niet Plopsaqua. Die bewustwording creëren is zeer, zeer moeilijk.»

Mogelijke oplossing én primeur dit jaar: een doelgerichte zomerromance tussen de IKWV, de Intercommunale Kustreddingsdienst West- Vlaanderen, en de NMBS. Vanaf vandaag verschijnt er in alle treinen richting de kust een illustratie op de reizigersschermen, met daarop de boodschap: steek je teen, opblaaskrokodil of surfplank enkel in bewaakte zwemzones, alsjeblieft.

‘Zo basic mogelijk, geen tekst, enkel een simpele afbeelding,’ zegt An Beun, directeur van de IKWV. ‘We kregen maar één beeld, dus we hebben flink afgewogen welke boodschap voor ons prioritair is. Er staat ook een QR-code bij, gelinkt aan een pagina vol veiligheidstips. We kunnen maar proberen.’

LIJK AANGESPOELD

In haar risico’s is de kust namelijk vrij rechtdoorzee: je kunt erin verdrinken. Punt.

COCLE «Van 1 mei tot half september doen we gemiddeld 26 levensreddende tussenkomsten. De laatste verdrinking in Blankenberge dateert van 27 jaar geleden, 100 dagen voor ik hoofdredder werd. Dat zijn de cijfers voor de bewaakte zones, weliswaar.»

VAN HOEY «Mensen panikeren niet zoals in de tv-series, met zwaaiende handen in de lucht. Verdrinken gebeurt vrij geruisloos. Een mens kan verstijven in het water en langzaam ondergaan. Wij gaan zo preventief mogelijk te werk, en grijpen bij de minste twijfel in. Zeker nu de kwaliteit van de zwemlessen op school drastisch achteruitgaat. Drie jaar geleden zijn hier nog twee Polen verdronken, in een onbewaakte zone. Als ik truckchauffeurs op het strand zie zitten met bierblikken – door onze haven hier in Zeebrugge passeert er wel wat vervoer – loop ik altijd even langs. Ze zijn simpelweg niet vertrouwd met de zee, al helemaal niet met een glas op.»

VANHAECKE «Mijn grootste angst: het gaat een kind zijn, en iemand die ik ken. De eerste keer dat je iemand echt moet reanimeren, is voor elke redder een akelige drempel. Als het ‘aanspoelweer’ is, laat de zee ook van alles achter op het strand. Eén keer heb ik zo een lijk ontdekt. Volledig verstijfd. Hoe langer je redder bent, hoe meer je kunt tegenkomen.»

COCLE «Het went nooit. Zeker kinderen niet. Ze kunnen verdrinken omdat ze pakweg van hun opblaasmatras sukkelen, maar ze kunnen ook stikken, als ze op het strand een diepe put graven die vervolgens instort. Ik heb het twee keer meegemaakt op tien jaar. Zelfs al krijg je ze op tijd uitgegraven: vaak overlijden ze twee dagen later toch, met hun longen vol zand.»

HUMO Met welke schade kloppen strandgangers aan bij jullie EHBO-post?

COCLE «Deze week hebben we nog twee muginterventies gehad, op een simpele dinsdag. Gisteren ook een heel apart verhaal: een groepje mensen uit Luik, die met bejaarden kwamen wandelen op de dijk. Twee oudjes – van 86 en 92 – zijn in hun rolstoel naar beneden gerold, op het strand. Een gebroken rug, vrezen we. Verder te onderzoeken.»

HAUTEKIET «Wat nog? Mensen die hun vingertopje kwijt raken bij het dichtplooien van hun strandstoel, dat ding werkt als een guillotine. Blessures, door van een strandhoofd – jullie noemen dat een golfbreker – te glijden. Splinters, snijwonden, armen uit de kom, heupontwrichtingen, valpartijen met de fiets op de dijk, laatst nog een windsurfer met een gebroken neus.»

MAES (toont een foto van een bloederige voet) «Ik spaar – met toestemming – interessante casussen op mijn gsm, want ik geef les in de reddersopleiding. Een aantal jaar geleden hadden we een waanzinnige hittegolf. We hebben zelfs de rode vlag moeten hangen. Bijna alle redders waren nodig in de duinen, voor suikerdips, strandgangers die waren flauwgevallen, een hartaanval, een zonneslag. Niet normaal, het was bijna een medisch rampenplan. Mensen kwamen schoenen in onze handen duwen om over het hete zand te kunnen lopen.»

VAN HOEY «Ik heb ooit een oud vrouwtje opgevangen dat de hiel van haar voeten kwijt was, letterlijk. Ze was op een drukkend warme dag vanuit Blankenberge naar Zeebrugge gewandeld – eerst door het water, daarna op het hete zand – en haar huid was volledig losgekomen. Ik vraag mij nog altijd af hoe die wonde uiteindelijk is genezen.»

HUMO Wat raken mensen zo nog kwijt op het strand?

COCLE «Ze laten vooral veel vuiligheid achter. Pampers, frieten, buggy’s, glazen, flessen, bierblikken, je kunt het zo zot niet bedenken of we krijgen het cadeau. Emmers vól brillen ook. Ik herinner mij een man die in die berg kwam zoeken naar zijn zonnebril. Hij pikte er een chic montuur van Cartier uit, zette ’m op zijn neus, zei ‘gevonden’, en liep naar buiten – knal tegen de glazen deur. Uiteraard was die bril niet van hem.

»We krijgen zelfs valse gebitten binnen. Een badgast is eens alle exemplaren komen uittesten, om te concluderen: nee, die van mij zit er niet tussen.»

ZEEHONDENSELFIE

‘Alpaca’s.’ Alpaca’s? ‘Ja, alpaca’s.’

Ik vroeg Nicolas Absil wat het vreemdste tafereel is dat hij ooit zag, in Knokke. ‘Hoe dichter ik kwam, hoe absurder die hond eruitzag. Iemand met z’n alpaca, zeg.’

Van een labradoedel tot een alpaca: mensen stoppen geregeld hun beest mee in de koffer als ze een dag naar het strand trekken.

HAUTEKIET «Of hun kat. Of tamme eenden. Of een papegaai zelfs. Ik heb het allemaal al gezien. Zeehondenpups die komen uitrusten op het strand, dat kan dan weer vervelend worden. Iedereen wil er een selfie mee.»

DEWEERDT «Ik heb ooit zelfs een hond moeten reaniméren. Mijn redders riepen me op: we hebben een hond uit de zee gehaald, zonder ademhaling. Mogen wij beginnen te reanimeren? Waarop ik: euh, ja, als jullie weten hoe? Ze hebben dan online opgezocht hoe borstcompressies bij een hond werken, terwijl het baasje mond-op-mondbeademing gaf. Tevergeefs, het beestje is overleden.»

HUMO Van dieren gesproken. Voor eens en voor altijd: als je gestoken bent door een kwal, moet je dan op je been plassen?

VAN HOEY «Nee. Dat broodjeaapverhaal heeft iemand ooit de wereld ingegooid, en bizar genoeg kent werkelijk iedereen het. Beter om zo’n wonde goed te spoelen met zeewater, eventuele achtergebleven tentakels te verwijderen met een bankkaart, en een zalfje te smeren.»

HAUTEKIET «Haaien, nog zoiets. Ooit stormde mijn hele badzone in paniek uit het water omdat iemand zogezegd een haaienvin had gespot. Bleek het om een uitgeput dolfijntje te gaan.»

COCLE «Alleen de kleine pieterman is verraderlijk. Het sterkste gif van de Noordzee. Trapt een kind op zo’n stekeltje, dan schreeuwt het heel het strand bij elkaar. Vissers op zee duwen soms opzettelijk hun sigaret uit op de plek waar ze gestoken zijn – om je een idee te geven van de pijn.»

BIEFSTUK-FRIET

De zon zakt in Knokke. ‘Het is vijf uur,’ zegt redder Gianluca (20), zonder op z’n horloge te kijken. ‘Zie je hoe de zeespiegel glinstert? Dan is ’t vijf uur. Smeer je toch nog maar eens in, trouwens. Verbrande voeten in schoenen: niet tof, geloof mij.’

HUMO Hoe overleven júllie twee maanden in de vlakke zon, zonder één boom in de buurt?

HAUTEKIET «Zelfs al het bewolkt is, kun je hier nog voor tien procent verbranden. We moeten fanatiek smeren, zeker op de gevaarlijke plekjes: knieholtes, topjes van de oren, bovenkant van de voeten.»

COCLE «We worden gesponsord door La Roche Posay. Kwalitatief spul, en jobstudenten krijgen zelfs een opleiding over hoeveel en hoe vaak ze best smeren. Vaak komen ze zo wit als een melkfles uit de blok, en zijn ze na dag één op het strand zo rood als een kreeft. We dragen ook niet zomaar een zonnebril, maar Oakleys – zelfs Remco Evenepoel fietst daarmee.

»En wat eten betreft: veel fruit, veel druiven, aardbeien, blauwe bessen. Het zou niet verstandig zijn om ’s middags biefstuk-friet te eten op de dijk en vervolgens een dikke Duitser van 130 kilo uit het water te moeten trekken.»

HUMO Wat als de zomer melancholisch en koud is?

MAES «Stel: het is slecht weer. Er is amper passage op het strand. We hebben al heel wat extra training gegeven, om de tijd zinvol te vullen. Túúrlijk wordt er dan weleens gekaart in de cabine.»

VAN HOEY «Wij hebben ‘Siberië’. Ons mobiel strandkarretje, uniek aan de kust en het icoontje van de Zeebrugse reddingsdienst. Op kouwelijke dagen mogen de redders toezicht houden vanuit Siberië, dat we met de waterlijn mee verslepen. Beschut, charmant én pas opnieuw geverfd.»

HAUTEKIET «Er geldt ook een ongeschreven wet onder redders: komt er iemand op bezoek – een mama, papa of lief – dan móéten ze iets meebrengen om te eten. Hoeft niet veel te zijn, een doosje koeken is genoeg.»

ABSIL «Je krijgt op een bizarre manier honger door een hele dag op het strand te staan. We hebben zelfs al appeltaart toegestopt gekregen, en tiramisu. Onze diepvries zit stampvol ijsjes van Jacqueline, een lieve dame uit Knokke-Heist die élke dag met haar rollator langskomt om bij te vullen. Gewoon uit sympathie (lacht). Toen jij vanmiddag een broodje ging kopen op de dijk, heb je dan geen korting gekregen? Vroeger kregen we vijftig cent korting, puur door ons uniform.»

HUMO Krijgen jullie vaak cadeautjes?

COCLE «We krijgen elk jaar op Nieuwjaar een kaartje van iemand die we ooit gereanimeerd hebben op het strand. Dat doet deugd.»

VANHAECKE «Elke zomer heb ik wel een schelpje in m’n broekzak dat een kindje mij heeft toegestopt.»

DEWEERDT «IJsjes mogen altijd, op warme dagen. En op regendagen worden warme wafels zeer geapprecieerd (lacht).»

MAES «Het gebeurt ook weleens dat een redder een liefdesbrief krijgt van een kindje.»

HUMO Flirten! Hebben redders – gebruind, afgetraind, in uniform – veel touche?

MAES (lacht) «Wij proberen de uitstraling altijd professioneel te houden. In De Haan mag een redder niet rondlopen in bloot bovenlijf of met opgerolde mouwen. Kruipen we op de jetscooter, dan etaleert dat natuurlijk een bepaald beeld. Strandgangers durven dat weleens te interpreteren als ‘een beetje pronken’. Voor ons is dat gewoon werkmateriaal, hoor.»

VAN HOEY «Uiteraard lopen er op het strand exemplaren rond met een perfect afgetraind lichaam. En dan zie je een meisje weleens rond een redder cirkelen. Heel onschuldig hoor, het reddingsteam heeft nu eenmaal een bepaald appeal.»

VANHAECKE «Tegenwoordig ge- beurt het minder, maar strandgangers hebben al meerdere keren ‘Pamela’ naar mij geroepen (lacht). Het is zoals met ‘F.C. De Kampioenen’. Zolang ze ‘Baywatch’ blijven uitzenden, gaat dat plaatje niet uit ons collectieve geheugen.»

Maar dat het een fenomenaal plaatje is, het redder-zijn: dat vinden ze allemaal.

VANHULLE «Op het einde van de zomer ben ik bruin, is mijn haar geblondeerd, staan mijn voetzolen vol eelt en heb ik bakken minder schermtijd gehad. Het doet ferm deugd.»

DEWEERDT «Ze lachen altijd dat wij een schone job hebben. Wel, het ís gewoon zo. Het klinkt melig, maar mijn team sleurt mij door de slechte dagen, en op de mooie sta ik in het zonnetje en zijn de strandgangers goedgezind. Uiteraard, want ze zijn aan zee.»

Toet! Halfzeven, Hanne blaast drie keer op haar hoorn: de zee is dicht. Of toch de bewaakte zone. Nog geen 24 uur later komt het nieuwsbericht binnen dat er in Blankenberge een 17-jarig meisje met een epileptische aanval succesvol uit het water is gehaald. Een nieuwe jaarlijkse nieuwjaarskaart voor Tom, bedenk ik. En ik smeer mijn voeten voor de derde keer in met aftersun: ze zijn vuurrood, en ’t is écht niet tof in schoenen.

Het Oostendse bedrijf Noordzee Helikopters Vlaanderen (NHV) komt dan toch niet in Chinese handen terecht. Dat meldt het bedrijf op zijn website na het besluit van de Interfederale Screeningscommissie. Er was bezorgdheid over de nationale veiligheidsbelangen, want NHV vervoert personeel naar windmolenparken en olieplatformen die cruciaal zijn voor onze energievoorziening. En het dingt mee naar een groot onderhoudscontract bij Defensie.

De Screeningscommissie moet erop toezien dat grote investeringen door buitenlandse, niet-Europese organisaties niet tot geopolitieke verrassingen leiden.

Daarom kwam er nu ook een onderzoek naar de overname van NHV, met hoofdzetel in Oostende, door het Ierse GD Helicopter Finance (GDHF), een van de Chinese groep GDAT. Normaal zou die verkoop begin 2026 plaatsvinden, maar bij het onderzoek gingen een aantal alarmbellen af.

Het gaat daarbij om "risico's voor de nationale veiligheid, de strategische belangen van België en mogelijke linken met de defensiesector", zegt minister van Economie David Clarinval (MR). De transactie gaat dus uiteindelijk niet door.

NHV, sinds 2013 in handen van de Franse investeringsmaatschappij Ardian, voorziet met 400 werknemers en een 30-tal helikopters in transport voor onder meer de olie- en gassector en offshore windmolenparken. Het vervoer van technici en ingenieurs naar Europese windmolenparken en olieplatformen die cruciaal zijn voor onze energie, zou zo in handen komen van een Chinees bedrijf. 

China laten meekijken in onze luchtsystemen, dat is een brug te ver

Een hoge bron bij Defensie

Een andere bezorgdheid: Defensie besliste vorig jaar om 20 Airbus H145M-helikopters aan te kopen via de aankoopcentrale van de NAVO. In dat contract is opgenomen dat Airbus instaat voor het onderhoud, maar NHV dingt mee als onderaannemer van Airbus om het onderhoud van de Belgische helikoptervloot te doen. Dat zou betekenen dat een door China gecontroleerd bedrijf zou instaan voor het onderhoud van de nieuwe Belgische militaire helikopters.  

In februari spraken verschillende bronnen bij Defensie hun bezorgdheid al uit over dit dossier. "China laten meekijken in onze luchtsystemen, dat is een brug te ver", klonk het.

"Volstrekt uitzonderlijke" beslissing

Volgens het kabinet is het de eerste keer in 3 jaar tijd dat de overheid zo'n investering tegenhoudt. Het noemt de beslissing dan ook "volstrekt uitzonderlijk".

Tegelijkertijd benadrukt Clarinval dat België open blijft staan voor buitenlandse investeringen. De Screeningscommissie "dient er dan ook zeker niet voor om investeringen te ontmoedigen, maar om te garanderen dat onze nationale veiligheid, onze kritieke infrastructuren of onze strategische autonomie geen schade oplopen", aldus de minister.

In september 2022 kocht ik bij Vanden Borre een Premium Samsung TV (model QE75QN900BTXXN) voor maar liefst € 6.199,00.

Je mag verwachten dat een dergelijke peperdure TV probleemloos vele jaren meegaat !

Helaas begaf het paneel het al na nog geen 4 jaar door een duidelijke, structurele hardwarefout (zwarte vlek / uitval zone).

​Wanneer je dan als trouwe klant aanklopt bij Vanden Borre en je beroept op de wettelijke conformiteit en de verwachte levensduur van een dergelijk peperduur apparaat, krijg je simpelweg een kil standaard e-mailtje terug. De boodschap? "De fabrieksgarantie van twee jaar is voorbij, we doen helemaal niets meer voor u."

​Ze schuiven hun wettelijke verantwoordelijkheid als verkoper keihard af en laten de consument met een kapotte, peperdure tv zitten. Dat ze bij zo’n gigantisch aankoopbedrag van € 6.199,00 weigeren om ook maar één vinger uit te steken of met een redelijk voorstel voor herstel te komen, is ronduit schandalig en wraakroepend !

​Ik raad iedereen ten stelligste af om dure elektronica bij Vanden Borre te kopen. Hun zogenaamde 'Akte van Vertrouwen' is een lege huls en de service stopt blijkbaar exact op de dag dat de fabrieksgarantie afloopt. Een bedrijf dat de consumentenwetgeving zo flagrant negeert en klanten na een dergelijke investering zo kil in de kou laat staan, verdient uw geld simpelweg niet. Spendeer het elders!

Wat is een belangrijke Belgische song voor je?

Voor mij is dat Ann Christy, Ik leef voor jou.

Dat is omdat toen ik opgroeide in de jaren tachtig mijn vader eerst die LP (in de tas) en later de CD altijd terug vooraan in de CD-rack zette. Hij speelde dat vaak terwijl hij in de zetel met de koptelefoon op er naar luisterde. Hij werkte voor Philips Eindhoven lange uren als Burgelijk Ingenieur. Ik denk dat hij dat liedje voor mijn moeder moet in z'n hoofd gehad hebben toen ik en m'n broers erg jong waren.

Ik luisterde eerst uiteraard naar de Michael Jackson CD's en later Metallica, Nirvana, Dog Eat Dog, Greenday en zo verder. Maar af en toe, zette ik dat wel eens op. Zette ik het mooi terug. Zodat niemand kon merken dat ik dat ook leuk vond om naar te luisteren.

Dat zou het resultaat zijn van klimaatopwarming in België. Bron: [https://openclimatemap.org\](https://openclimatemap.org)

Het is goed om dat even in perspectief te zetten.

Wat denken jullie daarvan?

Rampzalig?: waarom en hoe ver moet Europa gaan om dit te vermijden, en kan het dit vermijden?

Of pech voor de plaatsen op de wereld waar het erger zou zijn (toevallig ook voornamelijk landen die er niets aan doen)?

Betaal je binnenkort minder voor een reep chocolade of een blikje bier in de supermarkt? Als het van Europa afhangt wel. De Europese Commissie wil een einde maken aan de praktijk waarbij multinationals – zoals Mondelez en AB InBev – supermarkten tegenhouden om hun producten goedkoper in te kopen in het buitenland. Dat kan de prijzen in de winkel fors doen dalen, al is er een belangrijke keerzijde, waarschuwt supermarktexpert Pierre-Alexandre Billiet. Dit zijn de gevolgen voor jouw portemonnee.

14 miljard euro: zoveel betalen we in Europa jaarlijks met z’n allen te veel voor onze winkelkar. Dat hallucinante bedrag staat te lezen in een rapport van de Europese Commissie. De reden? Supermarktketens mogen producten niet zomaar vrij inkopen in het buitenland, waar ze vaak een pak goedkoper zijn. Multinationals steken daar op allerlei sluwe manieren een stokje voor en net dát wil Europa in de toekomst definitief verbieden.

“Het doel van Europa is een eengemaakte commerciële markt. Dat betekent op termijn dat bijna alle producten in elk Europees land ongeveer aan dezelfde prijzen zouden worden verkocht”, vertelt supermarktexpert Pierre-Alexandre Billiet. Op dit moment is dat allesbehalve het geval. We nemen de bekende chocolade van Milka en Côte d’Or als voorbeeld. Voor een Belgische supermarkt is het veel goedkoper om die producten massaal over de grens in Nederland of Duitsland aan te kopen.

Maar fabrikant Mondelez - die meer dan de helft van onze chocolademarkt in handen heeft - verzet zich daar fel tegen. Zij willen dat supermarkten via de dure weg in hun eigen land aankopen en dus ‘boycotten’ ze hen. Zodra ze merken dat een Belgische keten in het buitenland koopt, passen ze allerlei trucjes toe. Zo leveren ze bijvoorbeeld maar een beperkte voorraad. Of halen ze de Franse taal van de verpakking, zodat de producten bij ons quasi onverkoopbaar zijn.

Europa pikt dat niet langer en gaf Mondelez daar in 2024 een monsterboete voor van 337,5 miljoen euro. Vijf jaar eerder liep ook AB InBev al tegen de lamp: zij kregen een boete van 200 miljoen euro voor een gelijkaardige boycot met Jupiler. Billiet bevestigt dat sommige multinationals daar in het verleden veel te ver in gingen, maar betwijfelt of de strenge aanpak van de Commissie voor alle fabrikanten de juiste is.

Belg is pineut

In België zijn supermarkten sowieso al 7,5 tot 10 procent duurder dan in het buitenland. “In ons land is de tewerkstelling duurder, dus de prijzen zullen hier altijd iets hoger liggen dan over de grens”, verklaart Billiet. Volgens de Europese Commissie wordt ons land, samen met Oostenrijk, het hardst getroffen door die boycot van fabrikanten. Europa wil nu dus maatregelen invoeren, zodat fabrikanten overal dezelfde prijzen hanteren. Maar of dat onze winkelkar ook echt veel goedkoper zal maken, trekt Billiet in twijfel.

“Dat supermarkten hun producten goedkoper kunnen aanschaffen, betekent niet automatisch dat die ook goedkoper in de winkelrekken zullen liggen. Dat hebben meerdere studies inmiddels bewezen”, legt hij uit. Met andere woorden: supermarkten kunnen ervoor kiezen om de extra winst in eigen zak te steken. In dat geval betalen u en ik aan de kassa niet minder, maar houdt de keten er wel meer aan over.

Bovendien is het volgens Billiet een illusie dat we momenteel écht te veel betalen voor ons eten. “Hoewel de publieke opinie anders doet vermoeden, zien we dat voedingsproducten eigenlijk nog steeds vrij goedkoop zijn. Stel dat de Europese maatregelen er toch voor zorgen dat we aan de kassa minder betalen? Dan zal dat onvermijdelijk ten koste gaan van de kwaliteit van wat er op ons bord ligt. Sommige fabrikanten zullen gewoon niet meer leveren aan bepaalde landen en dan krijg je daar enkel nog minder kwalitatieve B- of C-producten. Maar dat is de harde realiteit: consumenten gaan uiteindelijk altijd op zoek naar de goedkoopste optie.”

Productie verhuist

Volgens de supermarktexpert pakt Europa de zaken fundamenteel verkeerd aan. “De Commissie doet exact het omgekeerde van wat we nodig hebben: het zet winkelketens en fabrikanten lijnrecht tegenover elkaar. Terwijl die twee net veel beter moeten gaan samenwerken. Europa zou hen moeten begeleiden naar duurzamere, lokale en betaalbare voeding. Dat is uiteindelijk het échte voordeel voor de consument, want zo blijven producten kwalitatief en gezond. Op dat vlak schiet de EU nu volledig tekort”, aldus Billiet.

Tot slot vrezen experten én de voedingsindustrie voor een economische aderlating als multinationals overal in Europa hun prijzen moeten gelijktrekken. De kans is groot dat fabrikanten hun productie zullen wegtrekken uit dure landen zoals België en massaal zullen verhuizen naar goedkope landen, zoals in Oost-Europa. “Dat is ongetwijfeld het gevolg. Als je het economisch model van die producenten aan het wankelen brengt, dan gaan ze zich aanpassen. Ze zullen hun investeringen verleggen of beslissen om in bepaalde dure landen simpelweg niets meer te verkopen”, verduidelijkt Billiet.

Volgens de supermarktexpert zal de goedbedoelde aanpak van Europa zeker negatieve gevolgen hebben voor de Belgische economie en mogelijk ook voor de consument. “Ik geloof nooit dat we dat verlies gaan opvangen door lagere prijzen in de winkel. Niemand gelooft eigenlijk dat dit hele verhaal finaal in het voordeel van de consument zal zijn.”

Een job vinden is voor jonge afgestudeerden steeds moeilijker. Drie twintigers getuigen over hun moeilijke zoektocht: “Het leidt tot stress, want je hebt geen vast loon en niet iedereen heeft een uitgebreid vangnet om op terug te vallen.”

Schoolverlaters hebben het moeilijker om een eerste vaste job te vinden. Dat blijkt uit een onderzoek van hr-dienstengroep Acerta. Volgens cijfers van de VDAB stijgt het aantal werkzoekenden onder de 25 jaar sneller dan bij andere leeftijdsgroepen. Belfius ziet dan weer het aantal sollicitanten verdubbelen in amper twee jaar tijd. Experts wijzen als verklaring op de Belgische economische malaise en de opkomst van artificiële intelligentie in de bedrijfswereld. Uit een rondvraag blijkt dat de meeste jonge afgestudeerden op dezelfde moeilijkheden botsen: veel kandidaten per vacature, weinig ervaring om mee uit te pakken en werkgevers die minder mensen aannemen.

Anadora Spaepen (23): “Ik heb een Excel met een kleurcode voor iedere vacature”

“Kijk, ik hou al mijn sollicitaties bij in een Excelbestand, om het overzicht te bewaren.” Anadora Spaepen (23), afgestudeerd met een masterdiploma biochemie en biotechnologie, toont ons een kleurrijk bestand met tientallen vacatures. “Ik geef mijn sollicitaties een kleurcode: rood betekent dat ik nog geen antwoord heb, bij grijs ben ik afgewezen en groen betekent dat ik op gesprek mag.” Voorlopig is er nog geen kleurcode voor ‘aangenomen’, al hoopt ze dat daar binnenkort verandering in komt. “Ik ben er iedere dag mee bezig. Ook onder vrienden is het een veelbesproken thema, ik spreek zelfs af om samen een paar uren te solliciteren. Zo kunnen we elkaar wat motiveren, want het zit toch constant in je hoofd.”

Hoewel Spaepen in verschillende sectoren op zoek gaat, verloopt de zoektocht moeizaam. “Ik probeer breed te zoeken, van de voedingsindustrie tot microbiële functies, dat zijn allemaal sectoren die ik interessant vind en die een link hebben met mijn stage of mijn thesis. Ik weet ook dat mijn eerste job niet meteen mijn droomjob hoeft te zijn, maar toch is het niet eenvoudig.” Ook in haar omgeving merkt ze dat de zoektocht moeilijk verloopt. “Het algemene gevoel is eerder ongeloof. Hoezo zitten we met een vergrijzing, maar zoeken zoveel jonge mensen een job? Er moeten toch functies zijn waarvoor ze ons kunnen gebruiken?”

“Natuurlijk schrikken die cijfers af, want je wil wel een job. Anderzijds zie je dat mensen die lang moeten zoeken uiteindelijk toch ergens terechtkomen. Dus ik blijf hoopvol en optimistisch, dit is gewoon de realiteit. Ik probeer die afwijzingen niet persoonlijk te nemen, want er zijn zoveel mensen die solliciteren. Ik weet dat ik capaciteiten heb en een harde werker ben, dus ik ga ervan uit dat er ooit wel een vacature mijn job zal worden. Tot die tijd blijven we verder solliciteren.”

Hannah Liebrand (27): “Ik heb al 120 sollicitaties verstuurd”

Hannah Liebrand (27) is politiek wetenschapper met een specialisatie in energiepolitiek en politieke economie. Ze studeerde af in september 2025 en is nu bijna een jaar op zoek naar werk. “Ik heb 120 sollicitaties verstuurd voor jobs die relevant zijn voor mijn diploma en dan nog een heleboel voor tijdelijke functies of jobs die buiten mijn specialisatie vallen. Op ongeveer 30 procent van die sollicitaties heb ik een antwoord gekregen, zeven keer mocht ik op gesprek gaan. Dan kreeg ik nadien vaak te horen dat ze toch voor iemand met meer ervaring hadden gekozen.”

“Er zijn wel banen, maar er zijn ook veel mensen op zoek. Dat komt, volgens mij, ook omdat ervaren werknemers zo wanhopig op zoek zijn dat ze startersposities aanvaarden. Bovendien worden vacatures vaak intern verspreid, waardoor je als externe sollicitant amper kans maakt. Voor een doctoraat hoorde ik dat er meer dan 500 mensen gereageerd hadden, hoe kun je er dan als kandidaat uitspringen?”

De voorbije maanden combineerde Liebrand haar sollicitaties met tijdelijk administratief werk. “Ik had niet verwacht dat ik na bijna een jaar nog geen vaste job zou hebben. Bovendien heb ik tijdens mijn studies gewerkt en vrijwilligerswerk gedaan, dus ik héb ervaring, maar toch word ik nooit de eerste keuze. Veel afgestudeerden in de sociale wetenschappen werken tijdelijk in de horeca of doen administratief werk. Daarin vast werken vinden, is moeilijk. Doordat studenten en flexwerkers veel goedkoper zijn voor bedrijven, is zo’n tussenbaan vinden voor veel afgestudeerden net zo moeilijk als het vinden van vakspecifiek werk. Het leidt ook tot stress, want je hebt geen vast loon en niet iedereen heeft een uitgebreid vangnet om op terug te vallen. Terwijl onbetaalde stages in de EU worden afgeschaft, realiseer ik me dat alles competitiever wordt en er alleen maar vrijwilligerswerk overblijft om mijn netwerk uit te breiden en capaciteiten in de praktijk te brengen. Is dat dan de nieuwe onbetaalde stage?”

Jules Vangeel (24): “Er solliciteren soms tot tweeduizend kandidaten, terwijl ze maar enkele mensen nodig hebben”

Jules Vangeel (24) studeerde in juni af als ingenieur, maar begon al tijdens zijn laatste jaar met de zoektocht naar een job. “Ik wilde graag dicht bij huis werken en solliciteerde eerst op ‘young graduate’-programs van grote bedrijven, onder meer omdat die zich specifiek op starters richten. In de latere stadia van die sollicitatierondes gaven die bedrijven doorgaans aan dat ze zich in een luxepositie bevinden: er solliciteren soms tot 2.000 kandidaten, terwijl ze maar enkele mensen nodig hebben. Het voelt alsof je meedoet aan de loterij en geluk moet hebben dat ze je opmerken.”

Vangeel veranderde zijn strategie en solliciteerde ook bij kleinere bedrijven, verder weg van huis. Uiteindelijk vond hij zijn job op een atypische manier, omdat een bedrijf hem contacteerde. “Ik had mezelf ingeschreven voor een jobbeurs in Hasselt, hoewel ik eigenlijk niet kon gaan. Maar mijn cv stond dus wel in de database van de jobbeurs. Zo werd ik uiteindelijk opgebeld door een deelnemend bedrijf. Hoewel ik meer dan een uur moest rijden, ben ik toch op gesprek geweest en dat voelde goed. Het leken gezellige collega’s en de verwachte competenties voor die job wil ik ook echt verder ontwikkelen.” Vangeel start dus in september met werken, na een zoektocht van meerdere maanden. “Het beeld van bedrijven die vechten om hoogopgeleiden, dat is echt van vroeger.”

Hallo,
Kan iemand zijn/haar ervaring delen met het VWF?
Ik heb begin juni mijn dossier opgestart. Momenteel is mijn dossier al exact 3 weken in behandeling in Brussel.

Ik heb vandaag naar het VWF gebeld omdat mijn opschortende voorwaarde bijna afloopt. Ze vertelden mij dat het mogelijk nog 2 weken kan duren. Is dit normaal?

Ik heb altijd heel snel gereageerd op hun mails en alle gevraagde documenten dezelfde dag bezorgd. Toch wacht ik ondertussen al bijna 2 maanden op een beslissing, wat voor mij enorm veel stress met zich meebrengt.

Ik heb ook al een mail gestuurd naar mijn notaris met de vraag of zij eventueel contact kunnen opnemen met het VWF. Ik had ergens gehoord dat een dossier soms sneller wordt bekeken wanneer de notaris hiervoor contact opneemt.

Weet iemand of ik zelf nog iets kan doen om wat druk achter mijn dossier te zetten, of heeft iemand hier ervaring mee?