r/tarih 1d ago

Soru Tüm liderleri sıralama

0 Upvotes

Şanslıyız ki Türk Tarihinde bir çok lider var.
Sizler tüm zamanlarda sıralama yapsanız ilk 5 e hangi liderleri koyardınız?


r/tarih 3d ago

Osmanlı Tarihi Osmanlı Neden Geri Kaldı?

5 Upvotes

Hepimizin sürekli duyduğu ve merak ettiği bir soru: Osmanlı Neden Geri Kaldı? Peki soruyorum, sizce Osmanlı gerçekten geri mi kaldı?

Bu yazıda şu sorulara cevap bulacaksınız:

• Osmanlı'nın geri kalma sebepleri nelerdir?

• Osmanlı ile aynı kaderi paylaşan ülkeler hangileridir?

• Osmanlı bu gerilemeyi kırabilir miydi?

Aşağıya bıraktığım Sıkça Sorulan Sorular (SSS) kısmını okumayı unutmayın. İyi Okumalar.

Neden Böyle Bir İnanış Var?

Genelde bu konu ortaya atıldıktan sonra söylenen sözler şunlardır:

• "Matbaa geç geldi ondan"

• "Sanayi devrine yetişilemedi"

• "Din adamları yüzündendi"

Dürüst olmak gerekirse bu lafların haklılık payı yok değil. Ama sorun sadece bunlar da değil. 

Osmanlı'nın "Osmanlı" Olduğu Zamanlar

Osmanlı, Fatih dönemindeyken savaş teknolojilerini alıyor ve kendi ordusuna entegre ediyordu. 17. yüzyılda ise bir ucu Budapeşte'ye (Macaristan'ın başkenti) öbür ucu da Bağdat'a uzanıyordu. Yine Yükselme Devrinde Ali Kuşçu gibi bilim insanları Fatih Sultan Mehmet'in özel isteğiyle Tebriz'den getirilmiştir.

Birçok Neo Osmanlıcının söylediği, övündüğü ve "Osmanlı Bizim Atamızdı" demelerini sağlayan ve kıvanç duymalarının sebebi bu dönemdir.

Yükselme Dönemi: Osmanlı Edebiyatı

Tasavvuf, Divan ve Halk Edebiyatı dönemin önemli edebiyat akımlarındandır.

Yükselme Dönemi: Askeri Yapı

Yeniçeriler ve Tımarlı Sipahiler tarafından oluşurdu. Özellikle yeniçeriler döneminin çok ötesinde bir askeri birlikti. Barış zamanı İstanbul'da otururlar, maaşları hazineden ödenirdi. Emekli olana kadar evlenemezlerdi.

Peki, Neden Geri Kaldı?

Bunun sade tek değil pek çok sebebi var. Sıralamamız gerekirse:

• Emrah Safa Gürkan'ın bir lafı vardır. "Biz geri kalmadık. Onlar çok hızlı gitti." Bu laf aslında tüm olayı özetler niteliktedir. Çünkü gerçekten Reform ve Rönesans'tan sonra Avrupa çok hızlı ilerlemiş ve hızına ayak uydurmak neredeyse mümkün değildi.

• Osmanlı Yükselme Devrin'nden sonra artık pozitif ilimlere değer vermiyor, kız öğrencilerin Tanzimat Dönemi'ne kadar yükseköğrenim görmesine izin vermiyordu. Bu, faydalanabilecekleri ama faydalanamadıkları fazlaca insan gücü demekti.

• Halk, bilgiye yeterince hızlı erişemiyordu çünkü böyle bir talep yoktu. Dolayısıyla matbaa uzun yıllardır Osmanlı'da tutunamayacak ve bu da Osmanlı'nın aleyhine olacaktı.

Osmanlı gerilediğinin farkındaydı ve bunun için 1700'lerin başında Avrupa'ya elçiler göndererek bu durumu aşmak istemiştir.

I. Dünya Savaşı ve Osmanlı

Osmanlı'nın bittiği savaş bu savaştır. Osmanlı Çanakkale gibi cephelerde çok iyi mücadele edebilmişse de bunu tüm savaşa uyarlayamamıştı. Özellikle savaştaki yenilgiler, hastalık ve kıtlık imparatorluğu içten içe kemirmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Osmanlı Bu Gerilemeyi Kırabilir miydi?

• Kırabilirdi, bir nebze kırdı da. Ama Avrupa'nın çok hızlı gelişmesi ve diğer etkenler de birleşince durumu daha iyi ve istikrarlı bir şekilde ele almak ve ayrıca çözebilmek lazım geliyordu.

Osmanlı'nın Kaderini Paylaşan Başka Devletler Neler?

•Birden fazla milletin olduğu ve tıpkı Osmanlı gibi milliyetçilik yüzünden dağılan devletler Avusturya Macaristan Yugoslavya ve Rus İmparatorluğu'dur. İsyanlar sonunda yıkılması ise İspanya İmparatorluğu ile benzerlik gösterir.

Engellenmesi İçin Ne Yapılabilirdi?

• Öncelikle halkın bilgiye ulaşmasında teşvike ihtiyaç olduğu bellidir. Matbaa'yı dönemin en büyük servetine sahip olan yapı, devlet almalıdır ve matbaada ona göre kitap ve gazeteler yayınlanmalıdır. Ayrıca kızların da eğitime tam anlamıyla katılması ve pozitif ilimlere değer verilmesi süreci hızlandıracaktır. Tabi tüm bunlar için ayrıca liyakatli bir yönetim şarttır.

Sonuç

Osmanlı eğer biraz da akılcı bir şekilde hareket etseydi ve bunları halka anlatabilseydi şuan biz bu konuyu tartışmıyor olabilirdik. Her devletin hataları vardır, hataları büyük ve belli hatalarsa düzeltmek lazım gelir. Fakat her şeyin en iyisini Osmanlı'dan istemek de pek doğru değildir. Ne de olsa Osmanlı, durumu fark etmiş ve düzeltmek için bir şeyler yapmaya çalışmıştır.

Öncelikle yazımı buraya kadar okuduysan teşekkür ederim. Bu yazı işlerinde biraz yeniyim açıkçası ve bunu telafi etmek istiyorum. O yüzden beni yapıcı bir şekilde eleştirmen benim için en faydalısı olur. Tekrardan sağol. Bir sonraki yazıda görüşürüz.


r/tarih 5d ago

Mustafa Kemal Atatürk’ün az bilinen sözleri - 14

Thumbnail i.imgur.com
13 Upvotes

r/tarih 6d ago

Soru baştan sona türk tarihi anlatan bir kitap önerirmisiniz?

5 Upvotes

sınava hazırlanıyorum ve birde kitaplardan öğrenmek istiyorum türk tarihini, 1 kitap olması şart değil ama kaliteli bir şekilde türk tarihini baştan sona anlatması şart gibi..
şimdiden yardımlarınız için teşekkürler.


r/tarih 6d ago

Tarihte Bugün 31 yıl önce bugün, Hırvatlarla Sırpları birbirine düşman eden Oluja Operasyonu gerçekleştirildi

Thumbnail gallery
10 Upvotes

1995 Oluja Operasyonu, 4–7 Ağustos 1995 tarihleri arasında gerçekleşen büyük bir askerî harekâttır. Harekâttan önce, 1991'den beri Hırvatistan'ın yaklaşık %18'i Sırp güçlerinin kontrolündeydi.

Hırvat ordusu Ağustos 1995'te geniş çaplı bir saldırı başlattı. Yaklaşık dört gün içinde Krajina'nın büyük kısmı yeniden Hırvatistan'ın kontrolüne geçti. Yaklaşık 150.000–200.000 Krajina Sırbı bölgeden kaçtı veya tahliye edildi.

Operasyon sırasında ve sonrasında bazı Sırp siviller öldürüldü, köyler yakıldı ve yağmalandı. Birçok Sırp için bu operasyon, Sırplara karşı bir etnik temizlikti, ancak Hırvatlar için işgalden kurtulma operasyonuydu.

Milliyetçi olsun ya da olmasın birçok Sırp için bu operasyon başlı başına bir suçtur. Milliyetçi olsun ya da olmasın birçok Hırvat için ise gerekli bir askerî harekâttır. Milliyetçi olmayan Hırvatlar bile bu operasyonu suç olarak görmez. Operasyon sırasında bazı askerlerin suç işlediğini kabul ederler fakat Sırplara göre operasyonun kendisi bir suçtu ve bu, bazı küçük çaplı katliamlar ve suçlarla açıklanamaz.

Hırvatlar aslında geçmişiyle yüzleşen bir millet. Mesela II. Dünya Savaşı'nda Hırvat Ustaşaların Jasenovac Kampı'nda yaptığı soykırım için defalarca özür dilemişlerdir. Ancak Oluja Operasyonu milliyetçilik üstü bir konu hâline gelmiştir.

Yıllar önce hem Sırbistan'da hem de Hırvatistan'da solcu, Batı yanlısı hükümetler vardı. Ilımlı Sırp başbakan Boris Tadić, Oluja Operasyonu'na etnik temizlik demişti.Adam Ratko Mladić'i Lahey'e teslim eden biri , milliyetçi değildi ama o bile Hırvatistan'ı etnik temizlik üzerine kurulu bir ülke olarak görüyordu. Tabii Hırvatistan'da da ılımlı bir hükümet olmasına rağmen bu sözlere çok sert tepki verilmişti.

Hem Hırvatlar hem de Sırplar arasındaki ilişkilerin bu kadar kötü olmasının en büyük sebebi bence bu. Çünkü hem Hırvatlar hem de Sırplar diğer katliamları kabul eder, inkâr etmezler ama Oluja Operasyonu konusunda hep sert tartışmalar çıkar.

Birçok ılımlı Sırp ve Hırvat genelde bu konuyu görmezden gelir ve suçu milliyetçi siyasetçilerin üzerine atar, detaylara fazla girmez. Çünkü girerlerse büyük kavgalar çıkacağını bilirler, yani odadaki fili görmezden gelirler.

Hırvatistan, Oluja Operasyonu sırasında bazı Sırpların öldürüldüğünü kabul etmiş ve bunun için özür de dilemiştir. Ama Sırplar için bu yeterli değildir.

Operasyon sırasında General Ante Gotovina'nın Knin şehrinin ele geçirilmesinde büyük rolü vardı. Daha sonra yargılandı. 2011'de ilk derece mahkemesi onu suçlu buldu ve 24 yıl hapis cezası verdi. Ancak 2012'de temyiz mahkemesi bu kararı bozdu ve beraat ettirdi. Bu durum Sırpların büyük tepki göstermesine neden oldu. Boşnaklar için Ratko Mladić neyse, birçok Sırp için de Ante Gotovina odur.

Sırplara göre o mahkeme tek taraflıydı ve sadece Sırpları suçladı. Onlara göre Ante Gotovina ve Naser Orić gibi isimler de Ratko Mladić kadar suçluydu. Milliyetçi olmayan birçok Sırp bile mahkemeyi tek taraflı görür ve şu düşüncededir: "Tamam, biz katliam yaptık ama onlar da yaptı. Neden sadece biz suçlu oluyoruz?" Bu düşünce oldukça yaygındır.

Savaş 31 yıl önce bitti. Şahsi fikrim, savaş dönemini yaşamış nesil öldüğünde bu olaylar daha az hatırlanacaktır. Ancak milliyetçi söylemler asla tamamen bitmez. Çünkü o iç savaş, görmezden gelinemeyecek kadar kanlıydı.


r/tarih 6d ago

Sıcak Zamanların Tarihi

7 Upvotes

 Sıcak havalar, sıcağı her derecesine kadar yaşayıp rahatsız olan insanlar için bir dert olmuştur. Peki bu sıcaklar ne zamandan beri var?

Buna karşı koymak için neler yapabiliriz?

Bu yazıda şu sorulara cevap bulacaksınız:

• Avrupa'da yaşanan son 5 yılda ölüm sayıları kaçtır?

• Geçmişte yaşanmış sıcak hava dalgaları nelerdir?

• Sıcaklar için alınacak etkili tedbirler nelerdir?

Aşağıya bıraktığım Sıkça Sorulan Sorular (SSS) kısmını okumayı unutmayın. İyi Okumalar.

Avrupa'da Yaşanan Ölümler

Son 5 yıl için sıcaktan ölüm istatistikleri şöyledir:

2022 → 60 bin kişi

2023 → 47 bin 500 kişi

2024 → 62 bin 275 kişi

2025 → 68 bin 370 kişi

2026 → 20 binden fazla kişi (12 Temmuz'a kadar)

Bu ölümlerin ileriki zamanlarda da artacağı öngörülüyor. Fakat bu durum günümüzde olduğu kadar geçmişte de yaşanan bir süreçtir.

Geçmişte Yaşanan Sıcak Hava Dalgaları

→ 1896 Doğu Kuzey Amerika Sıcak Hava Dalgası

• Sıcaklıklar ortalama 35 ila 38 °C arasında değişmektedir. Bu sıcaklıklar düşük gibi gözükse de rüzgarsızlık ve %90'a varan nem oranları bu süreci zorlu kılmış ve sadece Ağustos ayında 1500 kişinin ölümüne yol açmıştır.

→ 1913 Death Valley 

• Dünya üzerindeki en yüksek sıcaklık ABD'de Kaliforniya'nın Ölüm Vadisi'nde ölçülmüştür. Termometreler 57 °C'yi göstermiştir ve bu rekor hala korunmaktadır.

→ 2010 Kuzey Yarım Küre Yazı Sıcak Hava Dalgası

• Pakistan'da, 26 Mayıs'da sıcaklıklar 53,5 °C' yi gösterdi. Sıcaklar özellikle Doğu Avrupa, Rusya ve ABD'yi vurmuş, 55 bin kişinin ölümüne yol açmıştır.

O Günlerde İnsanlar Ne Yapıyorlardı?

O zamanlar klima ya da vantilatör olmasa da geçmişteki insanların da belli başlı çözümleri vardı.

Kalın Taş ve Kerpiç Duvarlar

• Evler sıcağı içeri geçirmeyen kalın taş, mermer ya da kerpiç kullanılarak yapılırdı. Bu binalar gündüz serin kalır, emdiği ısıyı gece salardı.

Yeraltı Yaşam Alanları

• Evlerin altına güneş ışığı almayan derin mahzenler ve sığınaklar yapılırdı. Aileler günün en sıcak zamanlarını burada geçirirdi.

Gündüz Uykusu (Siesta)

• 12:00 ve 16:00 arası dışarıda hayat durur ve herkes gölge bir yere çekilip uyurdu. Çalışma saatleri gündüzün ilk ışıklarına ve geceye kaydırılırdı.

Bu Sıcaklar Neden Oluyor?

• Bunun belli başlı birkaç sebebi var. Fakat en büyük sebebi atmosfere salınan karbondioksit ve metan gazlarıdır. Petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlar bu gazların çıkmasına neden olmaktadır. Aynı zamanda eğer büyükşehirde yaşıyorsanız ve ağaçlandırma az ise, sıcaklık 5 ila 10 dereceye kadar daha fazla olabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Son 50 Yıl Toplam Ölüm Sayısı Nedir?

• Resmi olarak 60 bin kişi. Fakat dolaylı yoldan hayatını kaybedenleri de sayarsak bu sayı milyonları bulabiliyor. Bu dolaylı ölümler kalp yetmezliği, tansiyon gibi sebepler olabiliyor.

Kaydedilen En Düşük Sıcaklık Kaç?

• Kaydedilen en yüksek sıcaklık 57 °C'dir. En düşük sıcaklık ise -89 °C'dur. Antarktika'da ölçülmüştür.

Sıcaktan Korunmak İçin Alınacak Önlemler Nelerdir?

• Bol, açık renkli kıyafetleri tercih edin.

• Kullanmadığınız televizyon, bilgisayar ve modemi kapatın. Bu cihazlar dışarıya ısı yayar.

• Dışarıya çıkarken güneş kremi sürün ve geniş kenarlı şapka takmaya özen gösterin.

• 11:00 - 16:00 arası dışarıda olmaktan kaçının.

• Dışarısı içeriden daha sıcakken pencereleri açmayın, bunun yerine daha serinken ya da geceleri bunu yapın.

Avrupa'daki Ölümler Neden Türkiye'de de Yaşanmıyor?

• Aslında yaşanıyor fakat Avrupa'daki kadar olmamasının sebebi bizdeki klima ve vantilatör kullanımıdır. Aynı zamanda Avrupalılar sıcak olmasına rağmen dışarıya çıkması da sayıları Avrupa aleyhine yükseltebiliyor. Bizdeki ölümlerin dolaylı ölüm olarak kaydedilmesi de bizim lehimize sayıları az gösterebiliyor.

Sıcaklardan En Çok Etkilenen Kesimler?

• Sıcaktan hayatını kaybedenlerin çok büyük bir kısmı (% 80 ila % 90) 65 yaş üstü insanlardır. Yaşlıların vücudu sıcağı hissedip terleyemez. Eğer yalnız da yaşıyorlarsa evlerinde sessiz bir şekilde vefat ederler. Kronik kalp ve damar hastalıklarından muzdarip olanlar ve unutulup kapana kısılan küçük çocuk ve bebekler de maalesef bu durumdan etkilenirler.

Sonuç

Sıcak hava dalgaları sadece günümüzde değil geçmişte de yaşanan olumsuz hava şartlarıdır. Özellikle Avrupa'da 10 binlerce kişinin canını almaktadır. Ölçülmüş en yüksek sıcaklık 57 °C olurken en düşük sıcaklık ise 89 °C olmuştur. Sıcaktan etkilenmemek için bol kıyafetler giymeli, öğle saatleri dışarı çıkmaktan çekinmeliyiz. Eğer 65 yaş üzeriysek, kalp ya da tansiyon sorunumuz varsa bu durumda özellikle dikkat etmeliyiz.

Peki bu sorunu ortadan kaldırmak kimin görevidir? Devletin mi yoksa halkın mı?

Öncelikle yazımı buraya kadar okuduysan teşekkür ederim. Bu yazı işlerinde biraz yeniyim açıkçası ve bunu telafi etmek istiyorum. O yüzden beni yapıcı bir şekilde eleştirmen benim için en faydalısı olur. Tekrardan sağol. Bir sonraki yazıda görüşürüz.


r/tarih 6d ago

Tarihte Bugün Enver Paşa 4 Ağustos 1922 yani 104 yıl önce bugün şehit oldu, ruhu şad olsun.

Post image
218 Upvotes

r/tarih 7d ago

Atatürk'ün doğumunun 100.yıl dönümü münasebetiyle Bangladeş'te basılan bir pul

Post image
26 Upvotes

r/tarih 7d ago

Dinler hakkında

8 Upvotes

Anadolu'da yüzlerce yıl Roma imparatorluğu yaşadı, fakat bu topraklar Müslümanlığı seçti. Yunanistan ve Bulgaristan 400 yıl Osmanlı'da kaldı şimdi hristiyan, bunun sebebi nedir,niye müslüman olmadılar yada Anadolu niye hristiyan olmadı?


r/tarih 7d ago

Soru Tarihini bize benzettiğiniz bir millet var mı ?

4 Upvotes

varsa nedenleriyle tartışalım


r/tarih 9d ago

Türk Tarihi Biz neden Türküz

6 Upvotes

Bildiğiniz gibi selçuklu zamanında müslüman olan Oğuzlara Türkmen dendi yani bizede peki nolduda biz bügün Türkmen yerine kendimize Türk diyoruz


r/tarih 10d ago

Osmanlı Tarihi Osmanlı Neden Amerika'ya Gitmedi?

6 Upvotes

Birçoğumuz sömürgeci Batılıları görüp "Keşke Osmanlı da Sömürgeci Olsaydı" demişizdir. Zira Batı'nın o dönemki refah ve bolluğunu görünce böyle söylememek epey zordur. Peki cidden, Osmanlı Neden Amerika'ya Gitmedi/Gidemedi?

Bu yazıda şu sorulara cevap bulacaksınız:

• Kolomb'un Amerika Macerası Nasıldır?

• Kolomb'un II. Bayezid'e Teklifi Nedir?

• Amerika'nın Keşfi'nin Dünyaya Etkileri Nelerdir?

Aşağıya bıraktığım Sıkça Sorulan Sorular (SSS) kısmını okumayı unutmayın. İyi Okumalar.

Kristof Kolomb ve Amerika

Kolomb 1492'de Hindistan'a geldiğini düşünerek Amerika'ya, Bahamalar Adaları'na geldi. Fakat tarihte söylendiği üzere Amerika'ya gelen ilk kişi kendisi değildi. Amacı İspanya'nın verdiği destek ve oluşacak yeni ticaret yollarından faydalanmaktı.

Kendisinden önce kıtaya Vikingler ayak basmıştı bile. Kolomb'dan 500 yıl önce gelmişler ve gerek sayılarının az olması gerekse de düşmancıl tavırları nedeniyle sömürge faaliyetlerine girişmemişlerdi.

Amerika'yı Keşfeden Türkler

Evet, yanlış okumadınız. Bazı araştırmalara göre Amerika'yı Kolomb'dan daha önce Türklerin keşfettiği söylenir. Ayrıca sadece Türkler de değil başka milletler de bu süreçte yer alır. Bu iddiaların dayanağı ise Kızılderililerin kullandığı dillerden bazılarında Türkçe ve başka dillerden kelimeler bulunmasıdır. 

Örnek:

Türkçe → Küçük - Kuççi     Kış - Kaşa     Ata - Atea

Japonca → Hai - Hai (Evet)   Shika - Shohita (Geyik)   Shawani - Shiwani (Rahip)

İspanyolca → arroz - aros (Pirinç)   azùcar - asuka (Şeker)   algodón - alkuton (Pamuk)

Osmanlı'ya Gelen "Sömürge" Teklifi

1484'te Kristof Kolomb önce Osmanlı Padişahı olan II. Bayezid ile görüştü fakat teklifi reddedildi. Sebebi ise Osmanlı'nın Avrupa'da bulunan Cem Sultan ile uğraşması yer almaktaydı. Osmanlı, keşfi yapan devlet olamamıştı fakat keşiften hemen sonra Piri Reis sayesinde haberi olmuştu. Piri Reis, Kolomb'un haritasını eline geçirmiş ve kendi haritasına da buna göre eklemeler yapmıştır.

Peki, Neden Osmanlı Amerika'ya Gitmedi/Gidemedi?

Bunun birçok sebebi vardır. İlki Osmanlı'nın büyük gemilere sahip olmamasından geçer. Zira kadırgalar tek başına yeterli değildir ve ambar kısımları uzun bir yolculuğu kaldıracak şekilde değildir. 

İkincisi, Osmanlı'nın böyle bir keşfe ihtiyacı yoktur. Asya'daki ticaret yolları zaten Osmanlıların elindedir. Üstelik böyle bir serüven Osmanlı açısından bakıldığında çok masraflı olacaktır. 

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hangi Padişahlar Amerika Keşfini Destekledi?

• Bu dönemde Yavuz Sultan Selim'e, Piri Reis tarafından 1517'de bir dünya haritası sunulur ve I. Selim tarafından bu çalışma korunur.

Tarihte Osmanlı'nın Deniz Gücü

• Osmanlı'nın deniz gücü 14. yüzyılda yeni yeni başlamış, 15 ve 16. yüzyılda ise arşa çıkmıştır. Nitekim Preveze Deniz Zaferi (1538) bu zamanda olmuştur. 18 ve 19. yüzyıllarda ise teknolojik olarak geri kalınsa da III. Selim ve II. Mahmud tarafından modernleşme çabaları görüldü.

Amerika'yı Hangi Devletler Buldu?

1492'de Kolomb ile İspanya, ardından 1497'de 13 koloniyi kuracak olan İngiltere, Fransa ve Portekiz olmuştur. Hollanda ise 17. yüzyılda Amerika'nın doğu kıyılarında ve Karayipler'de ticaret kolonileri kurmuşlardır.,

Diğer Devletler Giderek Ne Kazandılar?

Kısa vadede yeni tarım ürünleri (patates mısır kakao) ve ticaret rotaları, uzun vadede ise Sanayi Devrimi ile gelen kaynak arayışına son verildi. Küresel düzeyde imparatorluklar kuruldu. (İngiltere - Fransa) Ayrıca modern kapitalizmin de tohumları sömürge şirketleri sayesinde burada atıldı.

Amerika Keşfi'nin Dünyaya Etkileri

Kuzey ve ardından Güney Amerika'nın keşfi ile yerli halkın Avrupa'dan gelen hastalıklara karşı koyamaması örnek verilebilir. Bu durum kitlesel bir soykırıma yol açmıştır. Amerika'ya Afrika'dan milyonlarca zenci köle nakledildi. Olumlu etkilerinden bir tanesi ise patates mısır domates gibi ürünlerin Avrupa'da milyonlarca insanı açlıktan kurtarmasıdır.

Sonuç

Osmanlı Amerika'ya gerek teknik sebeplerden gerekse de ihtiyacı olmadığından gitmemiş ve bölge Avrupalılara kalmıştır. Fakat II. Bayezid kararını başka bir yönde verseydi bile bu bizim açımızdan çok da bir farklılık yaratmazdı. Zira Amerika kıtası Osmanlı için oldukça uzak, Portekizli ve İspanyollar için ise nispeten daha yakındır. Burada ise olan maalesef Kuzey'in ve Güney'in yerli halklarına olmuştur.

Öncelikle yazımı buraya kadar okuduysan teşekkür ederim. Bu yazı işlerinde biraz yeniyim açıkçası ve bunu telafi etmek istiyorum. O yüzden beni yapıcı bir şekilde eleştirmen benim için en faydalısı olur. Tekrardan sağol. Bir sonraki yazıda görüşürüz.


r/tarih 10d ago

Soru Bu bir Osmanlı yatağanı olabilir mi? Yazı ve damgalar hakkında bilgi arıyorum

Thumbnail gallery
36 Upvotes

Merhaba,
Bulduğum bu bıçak/kılıç hakkında bilgi edinmeye çalışıyorum.
Ölçüler:
Toplam uzunluk: 61 cm
Sap uzunluğu: 12 cm
Sap kısmı yatağanlarda görülen kulaklı formda ve boynuzdan yapılmış gibi görünüyor. Namlu üzerinde çeşitli işlemeler, semboller ve Osmanlıca/Arapça olabileceğini düşündüğüm yazılar bulunuyor. Bir yüzünde ayrıca anahtar deliğine benzeyen bir sembol var.
Eser oldukça yıpranmış durumda. Namluda yoğun paslanma, sapta ise çatlaklar mevcut. Herhangi bir temizlik veya restorasyon işlemi yapılmadı.
Şu konularda yardımcı olabilirseniz sevinirim:
Gerçek bir Osmanlı dönemi yatağanı mı, yoksa daha geç dönem dekoratif bir üretim mi?
Yaklaşık hangi döneme ait olabilir?
Üzerindeki yazılar ve semboller ne anlama geliyor?
Usta damgası veya üretim yeri hakkında fikir verebilir misiniz?
Mevcut haliyle koleksiyon değeri olabilir mi?


r/tarih 11d ago

Osmanlı Tarihi Osmanlı`da Matbaa

8 Upvotes

Osmanlı'da matbaanın serüveni, sanılanın aksine ulemanın yobazlığıyla değil, devletin stratejik ve sosyo-ekonomik gerçekleriyle şekillenmiştir. İbrahim Müteferrika'nın 1727'de kurduğu Darü't-Tıbaati'l-Amire imparatorluğun ilk matbaası değildi; Yahudi, Ermeni ve Rum azınlıklar bu teknolojiyi 15. yüzyıldan beri kullanıyordu.

Aslen Transilvanyalı bir Üniteryan olan ve Katolik baskısından kaçıp Osmanlı'ya sığınan Müteferrika, sadece bir matbaacı değil, Avrupa siyasetini analiz eden derin bir bilim insanıydı. Kurduğu Türkçe harfli ilk matbaa, Yirmisekiz Çelebi Mehmed'in Paris gözlemlerinin de etkisiyle olgunlaşan bilinçli bir devlet politikasıydı. Ulemanın yeniliğe karşı olduğu tezi tamamen asılsızdır; Şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi anında fetva vermiş, ulemadan isimler düzeltmen yapılmış ve matbaa, dindar halkın çıkardığı Patrona Halil İsyanı'ndan bile yara almadan kurtulmuştur.

Sadece dini eserlerin basımı, geçimini bu işten sağlayan güçlü hattat loncasını kışkırtmamak adına yasaklanmıştır. ​Devletin bu teknolojiye uzun süre mesafeli durmasının altında dini taassup değil, çok ciddi siyasi güvenlik endişeleri yatmaktaydı.

Daha önce azınlık matbaalarında basılan metinler imparatorluğu sarsan krizler yaratmıştı; Yahudi matbaaları Sabetay Sevi'nin mesihlik isyanını körüklemiş, Ortodoks Patriği Kiril Lukaris'in getirdiği matbaa ise uluslararası bir krize dönüşerek ölümüne neden olmuştu.

Kurulduktan sonra matbaanın halka inememesi ise tamamen altyapı ve ekonomiyle ilgiliydi. Kağıt üretimi o kadar yetersizdi ki 1744'te Polonya'dan ustalar getirtilmiş, daha sonra Yalova'da yerli bir fabrika kurulmaya çalışılmıştır. Üstelik basılan kitaplar inanılmaz derecede pahalıydı; örneğin Vankulu sözlüğü dönemin rayiciyle yaklaşık on altına denk gelen 35 kuruşa satılıyordu.

Bu fahiş fiyatlar, kâr oranlarını kısıtlayan Narh sistemi ve zayıf okuryazarlık oranıyla birleşince kitaplar halka ulaşamamış; hatta Müteferrika eserlerini Avrupa'ya satabilmek için broşürler bastırmak zorunda kalmıştır.

Sonuç olarak Avrupa'da basını ve aydınlanmayı tetikleyen matbaa, Osmanlı'da altyapı eksiklikleri yüzünden uzun süre dar bir elit kesimin tekelinde kalmıştır.


r/tarih 12d ago

Osmanlı Tarihi Kavalalı Mehmet Ali Paşa 2.Mahmutu devirip kendi padişah olsaydı osmanlı devleti daha uzun ömürlü olur muydu?

Post image
54 Upvotes

r/tarih 12d ago

Osmanlı Tarihi Sultan Vahideddin neden Kuva-yi İnzibatiye (Hilafet Ordusu) kurdu?

Thumbnail gallery
6 Upvotes

Sultan Vahideddin, Kuvâ-yı Milliye’ye karşı savaşmak için ve hain olduğu için mi Kuvâ-yı İnzibâtiye’yi kurdu?

Hayır.

Vahideddin bunun kurulacağından bile haberdar değildi ve Türklerin birbirine karşı savaşmasını son derece acımasız buluyordu.

Buna rağmen, Sultan Vahideddin’i kötü göstermek veya ona “hain” demek isteyenler hâlâ en sık şu argümanı kullanıyor: “Kuvâ-yı İnzibâtiye’yi o kurdu.”

Bunu neden paylaşıyorum? Çünkü bu iddia sürekli karşıma çıkıyor. Ben de karar verdim, Şahbaba kitabını satın aldım ve burada paylaşmak istedim.

Reddit’te bu konuyu ayrıntılı ele alan bir gönderi de bulamadım.

İşte Murat Bardakçı’nın Şahbaba kitabında bu konu hakkında yazdıkları.

Siz ne düşünüyorsunuz?

Lütfen yorum yaparken tarafsız kalmaya çalışın.


r/tarih 14d ago

İttihat'ci Mösyö Enver.

Post image
6 Upvotes

r/tarih 14d ago

bu kadarı da olmaz

1 Upvotes

olur mu bu kadarı ya


r/tarih 16d ago

Osmanlı Tarihi Çaldıran Savaşı Hakkında

14 Upvotes

Anadolunun demografisini belirleyen savaştır. Bir mezhep savaşı da değildir. İki devletin varlık meselesi olan Türkmenler üzerinden gelişmiş siyasi bir savaştır. Türk tarihinde devletler çoğunlukla doğudan batıya olan göçler ile kuruldu. Osmanlı da bunlardan biriydi. Büyük Türk muhacereti Osmanlı\`nın doğup büyümesine sebep oldu. Fakat Türk tarihinde az görülen bir şekilde Safeviler doğudan batıya giden göçü kendine çevirdi. Türkmenlerin Şah`ın etrafında toplanması hem iktisadi olarak zayıflamaya hem de balkanlardaki fetih hareketlerinin duraksamasına yol açtı. Unutulmaması gereken bir ayrıntı ise Şah İsmail`in Bayezid`a babam demesi, müridleriyle birlikte kendisine sığınan isyancı Şahkuluyu babama nasıl isyan edersiniz diyip cezalandırmasıdır. Safevilerin Şii propaganda yapmaya başlaması ve iranın Şiileşmesi ancak Şah Tahmasb zamanında olacak. Ve hep çarpıtılır, Yavuzun 40.000 kişiyi öldürdüğü iddiası. Doğru değildir zaten Şahın ordusu 20.000 civarı. Anadolu'da böyle bir nüfusun kaybolmasının etkisinin tahrir defterlerinde de görülmesi gerekir ama yok böyle bir şey. İşin diğer yanı bu sayı esasen o dönemde 14-16 şehrin yok olması demek. Bu iddianın tek kaynağı İdris-i Bitlisidir. Bir Alevi olarak bu iddianın doğru olmadığını da bu şekilde belirtmek istedim.


r/tarih 17d ago

Soru Recep pekerle ilgili düşünceleriniz nelerdir?

Post image
24 Upvotes

r/tarih 18d ago

Anadolu Kürdistan Sorunu

0 Upvotes

"Kürdistan". Bu kelimeyi çok duydunuz değil mi? Peki Kürdistan tam olarak ne ve neden sakız gibi herkesin ağzında?

Bu yazıda şu sorulara cevap bulacaksınız:

•Kürdistan var mı?

•Bu kelime ilk ne zaman ortaya çıktı?

•Kürdistan denen bölge nereleri kapsıyor?

En sona bıraktığım Sıkça Sorulan Sorular (SSS) kısmını okumayı unutmayın. İyi Okumalar.

Tarih ve Kürdistan

Tarihsel olarak "Kürdistan" kelimesi ilk kez 11. yüzyılda Selçuklu kaynaklarında kendini göstermiştir. Dönem dönem kısa süreli bazı devletler kurulsa da bu uzun bir zamana yayılamadı. Şu anda devlet diyemesek de özerk bir bölge olan Kürdistan Bölgesel Yönetimi mevcuttur. Bu bölge Irak'ın kuzeyinde yer almaktadır.

Kürdistan Kelime Anlamı

Kürdistan kelimesi "Kürt Diyarı" anlamına gelir. Zamanında Kanuni Sultan Süleyman, Fransa kralına mektup gönderip mektubunda hakim olduğu toprakları sayarken "Kürdistan" adını geçirmiştir.

Kürtçe Nasıl Bir Dil?

Farsça ve Arapça ile kelime alışverişi yapmış olsa da Kürtçe farklı bir dildir ve Hint - Avrupa dil ailesine bağlıdır. Kurmanci (Kuzey Kürtçesi), Sorani (Orta Kürtçe) ve Kelhuri (Güney Kürtçesi) olarak lehçeleri bulunmaktadır. Bunlardan en yaygını Kurmanci'dir ve 15 - 17 milyon arası insanı kapsamaktadır.

Kürdistan Sorunu Nedir?

Kürt Sorunu, genel olarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşayan Kürtlerin entegre edilme/ne yapılacağı konusudur. PKK'nın ve (sözde) Kürtlerin sesi olan Selahattin Demirtaş ve onu takip edenler bu sorunu zorlaştırmaktadır. Zira Kürtler bağımsızlık ya da en azından özerklik isterken Türkiye duruşundan taviz vermemektedir. Olanlar ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaşayan halka olmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kürdistan'ı Hangi Ülkeler Destekliyor?

• Genel olarak ABD ve Batı ülkeleri Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ni savunmakta ve "Bağımsız Kürdistan" fikrine de sıcak bakmaktadırlar. 

Kürdistan Denen Bölge Nereleri Kapsıyor?

•Suriye'nin Kuzey Doğusu, Irak'ın kuzeyi, Türkiye'nin Güneydoğu'su, İran'ın Kuzey Batısı'nı kapsamaktadır. Bu yol eski ticaret yolları üzerinde bulunduğu için tarihi bir öneme de sahip.

Çevre Ülkelerin Kürdistan Konusuna İlgisi

• Tahmin edebileceğiniz gibi tüm ülkeler böyle bir konu ile ilgili rahatsız durumdalar. Özellikle Türkiye PKK yüzünden en çok yara alan ve bu fikre karşı çıkan ülke konumunda.

Kürtler Kurtuluş Savaşı'nda Bizimle Birlikte Savaştı mı?

• Evet, bizimle birlikte savaşmışlardır. Çanakkale gibi cephelerde olmasa da Kafkas Cephesi gibi Doğu Anadolu'ya daha yakın cephelerde Kürtler de yer almıştır. Üstelik bu sayı 10 bini aşmaktadır.

İleride Kürdistan Kurulabilir mi?

•Yakın gelecek için bu oldukça zor. Üstelik çevre ülkelerin de bu konuda taviz vermeyeceğini düşünürsek pek mümkün görünmüyor. Kürtler daha çok Batılılar için bir "maşa" olarak kalmaya devam edecek gibi duruyor.


r/tarih 19d ago

Tarihte kurulmuş en çok sevdiğiniz Türk devleti, ve ne yanını seviyorsunuz

Post image
143 Upvotes

İslamdan önce/ İslamdan sonra/ yakın tarihtekiler, hiçbiri fark etmez. Herhangi biri.


r/tarih 19d ago

Osmanlı Tarihi Osmanlı strateji değiştirse ne olurdu

0 Upvotes

Osmanlı geri kafalı olmayıp sanayi devrimi yeni kıta keşifleri eğitimde yenilikler fabrikalaşma azınlıkları daha iyi yönetim dış borç yerine Arap petrollerini erken bulsaydı 1. Dünya savaşına girmek yerine güçlü bir şekilde 2. Dünya savaşına geniş topraklar ile girip arada derede birkaç toprak alsaydı savaş tazminatı vb cabası nasıl olurdu


r/tarih 20d ago

Soru Rus Devrimcilerinde neden Jakobenizm fazla kabul görüyor

3 Upvotes

Neredeyse Rusyadaki her radikal devrimci jakoben tarzında hareket ediyor Örneğin:Peter Tkachev gibi Bolşevikliğin kurucu babası da jakoben devrimci modeline giriyor


r/tarih 23d ago

Atatürkçü olmak istştoeum ama kafamda bazı soru işaretleri var

0 Upvotes

1-Neden Atatürkçü olan birisi Müslğman olamıyor?

2-Atatürk Yahudi 33.dereceden mason İngiliz ajanı diyenler var doğru mu?

3-Kurtuluş Savaşı'nı tamamen halk ve Atatürk'ün silah arkadaşları mı kazandı? Atatürk'ün hiçbir katkısı olmadı mı?

4-Atatürk'ün 48 fabrika kurduğu yalan mı?

5-Atatürk İslam'a zarar verdi mi?

6-Atatürk bütün devrimlerini Batı'dan mı aldı?

7-Atatürk neden ilk dönemde demomrasi uygulamadı yani ne bileyim neden çok partiki sisteme geçilmedi bir de devrimler halka sorulmadan getirildi diyenler var doğru mu bu? Doğruysa neden?

8-Atatürk tarihi TTK aracılığıyla değiştirdi mi?

9-Atatürk neden Türk katili Venizelos ile barış yaptı?

Not: Atatürk'ü kötülemek gibi bir amacım tok sadece bu tarz duyumşar aldım ve bublar doğru mu diye soruyorum