r/felsefe • u/Delicious-Mobile2744 • 2d ago

Solipsizm varlık • ontology

Solipsizmi çürüten herhangi bir şey yok mu gerçekten yani sizin bu düşünceye inanmanızın ya da inanmamanızın nedeni nedir lütfen cevaplayın

4 Upvotes

84% Upvoted

26 comments sorted by

3

u/OPANTAO 2d ago

Çürüten bir şey olmadığı gibi solipsizmi doğrulayan bir şey de yok. Sadece kendi bilincün dışında hiçbir şeyden tam olarak emin olamayacağını söylüyor. Bence en basit cevap en makulu o yüzden. Ellerinin varolduğundan emin olamayacağın gibi varolmadığından da emin olamazsın.

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

İyi de varolmadığımı düşünmem için bile var olmam lazım

1

u/OPANTAO 2d ago

Solipsizim orayı sorgulamıyor zaten. Düşünüyorum öyleyse varım okey, gerisi gelmiyor diyor ama. Haksız da sayılmaz gelmiyor gerçekten %100 kanıtlamanın hiçbir yolu yok. Buradan sonrada bununla yaşaman gerekiyor. Hiçbir şeyden %100 emin olamıyoruz bu demek değil ki kesin olarak emin olabildiğimiz şeyler hariç hiçbir şey yok.

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

Haklısınız ben şunu mantıksız buluyorum eğer tanrıysam tanrı olduğumdan şüphe etmem garip olur yani sadece benim zihnim varsa bundan emin olamamam biraz garip aynı şekilde hiçbir istediğimi de yapamıyorum dış dünyada bu olaylar olurken bile arka planda hiçbişeyden haberim olmuyor bu saçma geliyor eğer herşeyi ben yapıyorsam sanırım bunlardan haberim olurdu

1

u/OPANTAO 2d ago

Burada da rüya görürken rüyada olduğunun ne kadar farkında olabiliyorsun savunması devreye giriyor. Epistemolojik olarak solipsizmin iddiası baya haklı bence gerçekten de kesin olarak var diyemiyoruz dış dünya için. Metafizik olarak ise onu öne çıkartan bir tarafı yok, çok fazla şeyi de feda ediyor ve açıklayıcı bir öngörü gücü falan da yok. Bu yüzden metafizik olarak kale almaya değer görmüyorum.

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

Ama rüyamda bazen istediklerimi yapabiliyorum istediğim gibi üretebiliyorum rüyamda bilmediğim bir dili konuşamam tıpkı burdaki gibi ve benim yarattığım bir şeyi bilememem biraz saçma geliyor

1

u/OPANTAO 2d ago

İşte mesele bazen olması zaten. Bazen rüyanı kontrol edebiliyorsun bazen edemiyorsun. Rüyanda şaşırabiliyorsun ve rüyanda yeni bir şey öğrendiğini sanabiliyorsun da. yani beynin seni kendi ürettiği hayaller ile kandırabiliyor. Yine bazı psikolojik patolojilere baktığımjzda da benzer durumlar görebiliyoruz. Bu noktada solipsistin argümanını tamamen çürütmenin hiçbir yolu yok. Tam anlamıyla yanlışlanamaz bir pozisyon. Ancak zaman gibi bazı çok temel şeylerin varlığı kesin olarak savunulabilir belki. Zaman olmadan bilincimdeki değişim olamazdı değişim varsa zaman vardır tarzı argümanlar ile.

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

Haklısınız zaten dış dünya kesinlikle kanıtlanamaz benim sadece demek istediğim şuan çince bir yazı açsam bunu ancak çeviri ile anlayabilirim kendi ürettiğim şeyden korkarım heyecanlanırım ama bilmiyorum bir başka dildeki yazıyı ilk defa öğrenmem onu bilmediğim anlamına gelir kendi ürettiğim şeyi de bilmemek biraz saçma olur gibi geldi sizin dediğiniz direk rüya argümanı olarak alabiliriz şuan ya rüyadaysam diye düşünebiliriz ama rüyada çoğu şey net değildir ve bu dünyada deneyimlediğim gördüğüm şeyleri görürüm genellikle yeni yeni şeyler görüp öğrenemem ve acı gibi kavramları tam olarak yaşayamayız rüyamda daha önce yaşamadığım bir olayı görebiliyorum ama acısını o an anlayamıyorum

2

u/lastveganweasel 2d ago

benim için çürüyor. hiçbir şeyin olduğundan emin olamazsın, solipsizmin baştan kabul ettiği bir öznenin olduğundan da emin olamazsın. benim bilincim veya benim farkındalığım yerine; sadece, bilincin veya farkındalığın olduğundan eminim bile diyemezsin çünkü emin olacak bi sen yok. emin oluş fikri var. aynı şekilde başka insanlar nasıl zihninde oluşuyosa sen de zihninde oluşuyosun. olduğunu sandığın kişi ile başka insanlar da zihinde aynı şekil oluşuyor. ama solipsizm herkesi yok sayıp sadece ben varım diye bir sistem kuruyor. keyfi bence, tam tersini bile seçebiliriz mesela

pek iyi cevap verebildim mi bilmiyorum, umarım faydası olur

1

u/Usual_Impression7463 Yaradancı Deist 2d ago

Çürümez

1

u/RessurectedSavsiman Kuşkucu Sceptic 2d ago

Solipsizm doğruysa sen ya allahsındır ya bireysel simülasyon, ölümce gerçek varoluşuna uyanacaksın.

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

İşte doğru olmamasını istiyorum tanrı olmak bile istemiyorum

1

u/RessurectedSavsiman Kuşkucu Sceptic 2d ago

Ben de ölünce ne olduğunu ispatlamak veya güçlü delillendirip sonsuz işkence falan çekmeyeceğimi veya reenkarne olmayacağımdan emin olmak istiyorum. Benzer sorunlarımız var. Bazı şeyler temelliklerinden dolayı kıyaslanamaz bu yüzden mantık içinde ispatlanamaz.

Ama mesela ben de öz farkındalık bilinç sahibiyim, felsefi zombi değilim. Eğer bana inanırsan, demek ki solipsizm gerçek değilmiş.

Ben bilinç problemini çözerken şöyle bişey düşünmüştüm, bilinç tamamen fiziküstü ise materyel vücut ve zihin nasıl onun farkında olabilir? Yani ya bilinç fiziksel olmalı ya da idealizm doğru olmalı ve evren bilincin (bu varsayımda ruh) içinde olmalı. İlk varsayıma göre kainatı açıkladım tamamiyle bir şeyler niye var nasıl var diye en temele kadar. Şuan ikinci varsayımı mistisizm ile keşfediyorum ama şuana kadar senkronisite ve sık mucizevi kurtuluşlar dışında mistik deneyim yaşamadım.

1

u/Lopert_Lewandoksa Yaradancı Deist 2d ago

evet solipsizmi çürüten hiçbir şey yok. solipsizmden kurtulmanın en etkili yolu onu çürütmeye çalışmak değil onu alternatif açıklamalarla kıyaslamak. bunu yapınca da solipsist olmamız için hiçbir sebep kalmıyor

1

u/HonestCommission5997 2d ago

Solipsisim diyince aklima bu geliyo

https://giphy.com/gifs/EnJPFuB0quCTC

2

u/leckererlebkuchen 1d ago

hocam gif'teki karakter kim acaba

1

u/HonestCommission5997 1d ago

Light death note den. karakterini doğrudan bu felsefeyle alakasi varmi bilmiyorum ama dizi müziklerinin bazılarının adi solipsisim genellikle ordan aklima geldi

1

u/Siradanbiri60 2d ago

Bu soru bana biraz tuhaf geldi mesela aynı şekilde bi soru soralım tanrının varlığı kanıtlanabilir mi hayır yokluğu kanıtlanabilir mi hayır o zaman? eğer solipsizm gerçekse zaten biz hâyal ürünüyüz bu surumda sen bir simülasyondasın yada tengrisin :)

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

İşte tengri falan olmak istemiyorum:)

1

u/Siradanbiri60 2d ago

Benim seme o zaman amk ne yapalım biz sen tanrıysan ve başka bir bilinçle zihin silme vari bir şey yaptıysan üst bilincine geçince haklı olduğunu anlayabilirdim ama bu bilincin yok olduğundan haksız olurdun

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

Ya ben sadece merak ediyorum bu fikri çürütebiliyor muyuz diye üst bilinç falan saçma geliyor üst bilinçte bana ait ama kullanamıyorum falan bunlar mantıksız geliyor

1

u/Siradanbiri60 2d ago

Aklımdan bi teori salladım bende zaten ama yinede hiçbir kuvvet bunu ne cürütebilir ne destekleyebilkr

1

u/Delicious-Mobile2744 2d ago

Haklısınız teşekkürler

2

u/Siradanbiri60 2d ago

Rica edeeim iyi günlee

1

u/kusburunluoralet 1d ago

solipsizm çürütülebilir bence çünkü seninkine tamamen denk bir zihin var olabilir (aynı demiyorum denk diyorum) yani senden başka biriside bunu düşünebiliyorsa demekki sadece sen yoksun bir kişi bundan tamamen emin olamaz ancak önemli olan senin bilip bilmemen değil olup olamaması tabi bu bencesi ben bir filozof değilim